UPI ના નિયમો બદલાયા: જાણો UPI ના નવા નિયમો વિશે

UPIના નવા નિયમો જાહેર:

ડિજિટલ પેમેન્ટને વધુ મજબૂત અને ટકાઉ બનાવવા માટે UPI (Unified Payments Interface) નું નવું ફ્રેમવર્ક રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ નવા માળખા અંતર્ગત સામાન્ય નાગરિકો અને નાના વેપારીઓની સગવડનું વિશેષ ધ્યાન રાખવામાં આવ્યું છે, જેથી મોટાભાગના લેણ-દેણ પહેલાની જેમ જ મફત રહે.

નવા UPI ફ્રેમવર્કની મુખ્ય અને મહત્ત્વપૂર્ણ બાબતો નીચે મુજબ છે:

1. શું સંપૂર્ણપણે મફત રહેશે?

• પર્સનલ ટ્રાન્ઝેક્શન (P2P): એક વ્યક્તિથી બીજી વ્યક્તિને પૈસા મોકલવાના તમામ વ્યવહારો તદ્દન ફ્રી રહેશે. રકમ ગમે તેટલી હોય, તેના પર કોઈ જ ચાર્જ લાગશે નહીં.

• ₹2000 સુધીનું પેમેન્ટ: વેપારીઓને કરવામાં આવતી ₹2000 સુધીની ચુકવણી પર કોઈ MDR (Merchant Discount Rate) લાગુ થશે નહીં.

• નાના વેપારીઓ માટે રાહત: જે નાના વેપારીઓ કે સ્ટ્રીટ વેન્ડર્સ ક્યૂઆર કોડ દ્વારા દર મહિને ₹1લાખ સુધીનું પેમેન્ટ મેળવે છે, તેમને તમામ લેણ-દેણ પર 'શૂન્ય એમડીઆર'નો લાભ મળશે.

2. એમડીઆર (MDR) ક્યાં અને કેટલો લાગશે?

સરકાર કે NPCI દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે MDR એ કોઈ ટેક્સ કે સરકાર દ્વારા વસૂલાતી ફી નથી, પરંતુ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમના સંચાલન માટેનો ચાર્જ છે:

• મોટા વેપારી વ્યવહારો: ₹2000 થી વધુના પેમેન્ટ પર 0.4% નો સામાન્ય એમડીઆર લાગશે (જેમાં ₹75000 કે તેથી વધુના વ્યવહારો માટે મહત્તમ મર્યાદા પ્રતિ વ્યવહાર ₹300 રહેશે).

• આવશ્યક ક્ષેત્રો: રેલવે, વીમા, ઇંધણ અને કૃષિ જેવા ક્ષેત્રોમાં ₹2000 થી વધુના વ્યવહારો પર માત્ર ₹5 નો એકસમાન ચાર્જ લાગશે.

• મૂડી બજાર વ્યવહારો: મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને સ્ટોક બ્રોકર સંબંધિત લેણ-દેણ પર 0.02% એમડીઆર (મહત્તમ ₹300 સુધી) લાગુ થશે.

3. ગ્રાહકો માટે ખાસ રાહત

• આ એમડીઆર ચાર્જ માત્ર વેપારી વ્યવહારો માટે છે, ગ્રાહકોએ કોઈપણ પ્રકારનો વધારાનો ચાર્જ ચૂકવવો પડશે નહીં.

• બેંકોને કડક સૂચના આપવામાં આવી છે કે તેઓ આ ચાર્જ ગ્રાહકો પર ન નાખે.

• યુઝર્સ કોઈપણ માસિક મર્યાદા વગર અસીમિત (Unlimited) મફત UPI લેણ-દેણ કરી શકશે.

4. 96% વ્યવહારો અપ્રભાવિત રહેશે

આંકડાકીય વિશ્લેષણ મુજબ, નવા નિયમોની અસર માત્ર 4% વેપારી વ્યવહારો પર જ પડશે. એટલે કે, લગભગ 96% વેપારી લેણ-દેણ પર કોઈ જ અસર નહીં પડે અને તે સંપૂર્ણપણે મુક્ત રહેશે. આ ઉપરાંત, નાના વેપારીઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક સમર્પિત ફંડ પણ ઊભું કરવામાં આવશે.