પરમાણુ ઊર્જા ક્ષેત્રે વડોદરાની MSME કંપનીનો ડંકો: 'વિવિધ હાય-ફેબ' એ PFBR પ્રોજેક્ટમાં ભજવી મહત્વની ભૂમિકા

કલ્પક્કમ ખાતે સ્થિત દેશના પ્રતિષ્ઠિત 500  મેગાવોટ પ્રોટોટાઇપ ફાસ્ટ બ્રીડર રિએક્ટર (PFBR) પ્રોજેક્ટમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવીને, વડોદરાની વિવિધ હાય-ફેબ પ્રાઈવેટ લિમિટેડ ભારતના સ્વદેશી ડિઝાઇન અને પરમાણુ ઉપકરણોના કમિશનિંગ ક્ષમતાનું એક ગૌરવશાળી પ્રતીક બનીને ઉભરી છે . ભારતની ત્રિ-સ્તરીય પરમાણુ ઇંધણ ચક્ર પ્રક્રિયા હેઠળ વિકસિત આ પ્રોજેક્ટ, રાષ્ટ્રની લાંબા ગાળાની ઊર્જા સુરક્ષા માટે એક મોટું સીમાચિહ્નરૂપ છે .

1983માં ભાગીદારી પેઢી તરીકે શરૂ થયેલી આ કંપનીએ વડોદરાના GIDC મકરપુરા ખાતે આધુનિક ટેકનોલોજી સાથે એન્જિનિયરિંગ સોલ્યુશન્સ પ્રદાન કરવાનું શરૂ કર્યું હતું . વર્ષો જતાં, તે પ્રાઈવેટ લિમિટેડમાં રૂપાંતરિત થઈ અને સરકારી તેમજ ખાનગી ક્ષેત્રો માટે ભારે અને અત્યાધુનિક સાધનોના ઉત્પાદનમાં એક વિશ્વસનીય નામ બની ગઈ છે . દાયકાઓના અનુભવ સાથે કંપનીએ પરમાણુ ઊર્જા ઉપરાંત રેલ્વે, પેટ્રોલિયમ, પેટ્રોકેમિકલ્સ, કેમિકલ્સ, કોપર અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રોમાં પણ પોતાનો વિસ્તાર કર્યો છે .

વડોદરા સ્થિત આ MSME એ ‘ભાવિની’ (BHAVINI) માટે અનેક જટિલ સિસ્ટમો જેવી કે સેલ ટ્રાન્સફર મશીન્સ, ફ્રેશ સબ-એસેમ્બલી સ્ટોરેજ બેઝ, ટ્રાન્સફર ચેમ્બર કેરેજ, શીલ્ડેડ ગેટ્સ અને સોડિયમ પ્યુરિફિકેશન માટે લીડ શીલ્ડિંગ સિસ્ટમ્સ સફળતાપૂર્વક સપ્લાય કરી છે . આ ઉપરાંત, કંપનીએ IGCAR સાથે જોડાઈને રિએક્ટર માટે 4.1 મીટર વ્યાસ ધરાવતું લાર્જ બેરિંગ, કંટ્રોલ પ્લગ મોડલ્સ અને નાઈટ્રોજન-ટુ-એર હીટ એક્સચેન્જર્સ જેવી અદ્યતન સિસ્ટમો પૂરી પાડી છે .અત્યાર સુધી ભારત TAPS-1, 2 અને KKNPP જેવા લાઇટ વોટર રિએક્ટર્સના વપરાયેલા ઇંધણના સંગ્રહ અને પરિવહનની જટિલ સિસ્ટમો માટે મોટાભાગે આયાત પર નિર્ભર હતું . વિવિધ હાય-ફેબ કદાચ વિશ્વની પ્રથમ એવી MSME ફેસિલિટી બની છે જે વડોદરામાં એક જ છત નીચે આ ત્રણેય જટિલ સિસ્ટમોનું ઉત્પાદન, પરીક્ષણ અને સપ્લાય કરે છે .ન્યુક્લિયર પાવર કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા લિમિટેડ (NPCIL) ના માર્ગદર્શન હેઠળ, કંપનીએ ન્યુટ્રોન ઉત્સર્જન અટકાવવા સક્ષમ બોરેટેડ સ્ટેનલેસ સ્ટીલનો ઉપયોગ કરીને સ્પેન્ટ ફ્યુઅલ સ્ટોરેજ રેક્સ (SFSR) બનાવ્યા છે . ત્રણ વર્ષના સઘન એન્જિનિયરિંગ પ્રયાસો બાદ મળેલી આ સફળતા પ્રધાનમંત્રી  નરેન્દ્ર મોદીના "મેક ઇન ઇન્ડિયા" અને "આત્મનિર્ભર ભારત" ના વિઝનને મજબૂત બનાવે છે