અમેરિકાએ હોર્મુઝની સામુદ્રધૂની નજીક ઈરાની મિસાઈલ સાઈટ્સ પર કર્યા હુમલા

અમેરિકી સૈન્ય દળોએ ઈરાનના દરિયાકાંઠાના વ્યૂહાત્મક વિસ્તારોમાં ફરી એકવાર વિનાશક હુમલા કર્યા છે. અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) ના તાજેતરના નિવેદન અનુસાર, આ ઓપરેશનનો મુખ્ય હેતુ હોર્મુઝની સામુદ્રધૂની (Strait of Hormuz) માંથી પસાર થતા આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાનો અને ઈરાનની આક્રમક ક્ષમતાને તોડી પાડવાનો છે.

અમેરિકી સૈન્ય દળોએ ઈરાનના દરિયાકાંઠાના વ્યૂહાત્મક વિસ્તારોમાં ફરી એકવાર વિનાશક હુમલા કર્યા છે. અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) ના તાજેતરના નિવેદન અનુસાર, આ ઓપરેશનનો મુખ્ય હેતુ હોર્મુઝની સામુદ્રધૂની (Strait of Hormuz) માંથી પસાર થતા આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાનો અને ઈરાનની આક્રમક ક્ષમતાને તોડી પાડવાનો છે.

1. હુમલાનું સ્વરૂપ અને ટેકનોલોજી
આ વખતના હુમલામાં અમેરિકાએ અત્યંત શક્તિશાળી ૫,૦૦૦ પાઉન્ડના 'ડીપ પેનિટ્રેટર' (Bunker Buster) બોમ્બનો ઉપયોગ કર્યો છે. આ એવા શસ્ત્રો છે જે પર્વતોની અંદર અથવા જમીનની નીચે ખૂબ જ ઊંડે બનાવેલા 'હાર્ડન્ડ' (મજબૂત કોંક્રિટના) મિસાઈલ સાઈટ્સને પણ તોડી પાડવા માટે સક્ષમ છે. ઈરાને પોતાના એન્ટી-શિપ ક્રુઝ મિસાઈલો જે ગુપ્ત ઠેકાણે છુપાવ્યા હતા, તેને આ હુમલામાં નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે.

2. ઓપરેશન એપિક ફ્યુરીનો વ્યાપ 
રાષ્ટ્રપતિના આદેશ બાદ 28 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થયેલું આ અભિયાન હવે તેના ત્રીજા સપ્તાહમાં પ્રવેશી ચૂક્યું છે. સત્તાવાર ડેટા અનુસાર:

કુલ લક્ષ્યાંકો: અત્યાર સુધીમાં 7,000થી વધુ સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર બોમ્બમારો કરવામાં આવ્યો છે.

હવાઈ પ્રભુત્વ: અમેરિકી નૌકાદળ અને વાયુસેનાએ સંયુક્ત રીતે 6,500થી વધુ કોમ્બેટ ફ્લાઈટ્સ (લડાયક ઉડાનો) ભરી છે, જે અમેરિકાની દરિયાઈ માર્ગે હવાઈ પ્રભુત્વ સ્થાપવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે.

નૌકાદળને નુકસાન: ઈરાનના 100થી વધુ નાના-મોટા જહાજો અને બોટ્ટોને તોડી પાડવામાં આવી છે, જેનાથી તેમની નૌકાદળની શક્તિ નબળી પડી છે.

3. મુખ્ય લક્ષ્યાંકોની યાદી
અમેરિકા માત્ર મિસાઈલ સાઈટ્સ પર જ નહીં, પરંતુ ઈરાનના સમગ્ર સુરક્ષા માળખા (Security Apparatus) ને નિશાન બનાવી રહ્યું છે:

IRGC હેડક્વાર્ટર: ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સના મુખ્ય મથકો.

એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ: ઈરાનની રડાર અને આકાશમાં હુમલા રોકતી સિસ્ટમ્સ.

કોમ્યુનિકેશન સેન્ટર્સ: સૈન્ય સંદેશાવ્યવહારના કેન્દ્રો જેથી તેમના દળો વચ્ચેનો સંપર્ક તૂટી જાય.

4. સંસાધનો અને લશ્કરી તાકાત
આ ઓપરેશનમાં અમેરિકાએ તેના સૌથી અદ્યતન 'વોર મશીન્સ' મેદાનમાં ઉતાર્યા છે:

આકાશમાંથી: B-1, B-2 (સ્ટીલ્થ બોમ્બર) અને B-52 જેવા વિશાળ બોમ્બ વર્ષક વિમાનો.

દરિયામાંથી: પરમાણુ સંચાલિત એરક્રાફ્ટ કેરિયર્સ અને ગાઈડેડ મિસાઈલ ડિસ્ટ્રોયર્સ.

ડિફેન્સ: જો ઈરાન વળતો હુમલો કરે તો તેને રોકવા માટે THAAD (Terminal High Altitude Area Defense) અને Patriot મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ તૈનાત કરવામાં આવી છે.

5. વ્યૂહાત્મક મહત્વ
હોર્મુઝની સામુદ્રધૂની એ વિશ્વનો એવો સાંકડો દરિયાઈ માર્ગ છે જ્યાંથી દુનિયાના કુલ તેલ પુરવઠાનો લગભગ ૨૦% ભાગ પસાર થાય છે. અમેરિકાનું માનવું છે કે જો અહીં ઈરાનનું પ્રભુત્વ વધે તો તે વૈશ્વિક તેલના ભાવ અને અર્થતંત્રને બાનમાં લઈ શકે છે. તેથી, આ મિસાઈલ સાઈટ્સને નષ્ટ કરવી અમેરિકા માટે અનિવાર્ય બની ગઈ હતી. આ અહેવાલ સૂચવે છે કે અમેરિકા હવે માત્ર ચેતવણી આપીને રોકાવા માંગતું નથી, પરંતુ સીધી સૈન્ય કાર્યવાહી દ્વારા ઈરાનની લશ્કરી ક્ષમતાને કાયમી ધોરણે નબળી પાડવા માંગે છે.