ટ્રમ્પ-ઝેલેન્સ્કી વચ્ચે ઉગ્ર ચર્ચા: જેને માન્યો હતો મિત્ર, તે જ છોડીને ચાલ્યો ગયો, યુક્રેન જ નહીં પરંતુ યુરોપ સામે પણ મોટા સવાલ

વ્હાઇટ હાઉસમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને વ્લોદિમીર ઝેલેન્સકી વચ્ચેની ગરમાગરમ ચર્ચાએ બે મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. પ્રથમ અમેરિકન મદદ વિના યુક્રેન રશિયાનો સામનો કેવી રીતે કરશે; બીજું, નાટોનું ભવિષ્ય શું હશે, જેમાં જોડાવા માટે ઝેલેન્સકીએ રશિયા સાથે યુદ્ધનું જોખમ લીધું હતું. જે આજે યુક્રેન માટે અસ્તિત્વનો પ્રશ્ન બની ગયો છે.

જોકે, શુક્રવારે વ્હાઇટ હાઉસમાં જે બન્યું તે બહુ આશ્ચર્યજનક નહોતું કારણ કે ટ્રમ્પ સતત યુક્રેન અને ઝેલેન્સકીને નિશાન બનાવી રહ્યા છે અને યુદ્ધ માટે કિવને દોષી ઠેરવી રહ્યા છે. તેમણે ઝેલેન્સકીને સરમુખત્યાર પણ કહ્યા છે.

ટ્રમ્પે યુક્રેન સંકટ પર રશિયા સાથે શાંતિ વાટાઘાટો શરૂ કરી. રિયાધમાં યોજાયેલી વાટાઘાટોમાં યુક્રેન સહિત કોઈપણ યુરોપિયન દેશનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો ન હતો.

ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જો બાઇડનના શાસનકાળમાં મજબૂત રહેલું યુએસ-યુક્રેન જોડાણ હવે તૂટી ગયું છે.

બધા નિષ્ણાતો સહમત છે કે યુક્રેન માટે અમેરિકાની મદદ વિના રશિયા સામે યુદ્ધ જીતવું લગભગ અશક્ય છે.

શુક્રવારે ઝેલેન્સકીએ કદાચ તેમના રાષ્ટ્રપતિ કાર્યકાળના સૌથી મોટા પડકારનો સામનો કરવો પડ્યો. હવે તેમની પાસે કયા વિકલ્પો છે? નિષ્ણાતો માને છે કે આગળનો રસ્તો ખૂબ જ મુશ્કેલ છે - તેમણે કાં તો જાદુઈ રીતે યુએસ-યુક્રેન સંબંધોમાં રહેલી તિરાડને દૂર કરવી પડશે અથવા કોઈક રીતે અમેરિકા વિના તેમના દેશને બચાવવો પડશે.

એક રસ્તો એ હોઈ શકે છે કે પદ છોડવું, બીજા કોઈને દેશનું નેતૃત્વ કરવાની તક આપવી. અન્ય વિકલ્પોની તુલનામાં આ એક સરળ વિકલ્પ છે, પરંતુ આમાં ઘણા જોખમો પણ છે. સત્તાનો શૂન્યાવકાશ મોસ્કોને ફાયદો કરાવી શકે છે, કારણ કે આમ કરવાથી મોરચા પર કટોકટી સર્જાઈ શકે છે, રાજકીય સ્પષ્ટતા ખતમ થઈ શકે છે, કિવમાં સરકારની કાયદેસરતાને નબળી પડી શકે છે અને યુદ્ધ દરમિયાન પારદર્શક ચૂંટણીઓ યોજાઈ શકે છે, જેને દૂર કરવા માટે એક મોટો પડકાર છે.

જેમ યુક્રેનનું ભવિષ્ય અંધકારમય દેખાઈ રહ્યું છે, તેમ ઉત્તર એટલાન્ટિક સંધિ સંગઠન (નાટો)નું શું થશે તે પણ પ્રશ્નાર્થમાં આવી ગયું છે.

યુક્રેનની બહાર યુરોપિયન સુરક્ષા પ્રત્યે અમેરિકાની પ્રતિબદ્ધતા અંગે ઘણા શંકાઓ અને પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ તેમના પુરોગામી હેરી ટ્રુમેન દ્વારા 1949માં આપેલા વચનને પૂર્ણ કરશે કે નાટો સાથી પરના હુમલાને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પરના હુમલા તરીકે ગણવામાં આવશે.

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ નાટોનું અગ્રણી અને સ્થાપક સભ્ય હતું. નાટોની રચનાએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની પરંપરાગત વિદેશ નીતિને ઉલટાવી દીધી, જે એકલતાવાદ પર આધારિત હતી. આ નીતિને કારણે અમેરિકા શક્ય તેટલું પ્રથમ અને બીજા વિશ્વયુદ્ધથી દૂર રહ્યું. બંને પ્રસંગોએ તેની નૌકાદળ સંપત્તિ પરના હુમલાઓએ આખરે તેને યુદ્ધની સ્થિતિમાં ધકેલી દીધું.

જોકે, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સંપૂર્ણપણે અલગ માર્ગ અપનાવી રહ્યા છે. તાજેતરમાં તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું હતું કે યુક્રેનને તેની નાટો સભ્યપદ ભૂલી જવું જોઈએ. તેમણે કહ્યું, "નાટો, તું ભૂલી શકે છે. મને લાગે છે કે કદાચ તેથી જ આ બધું શરૂ થયું હશે."

એ સ્પષ્ટ છે કે ત્રણ વર્ષ સુધી ચાલેલા રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધે માત્ર યુક્રેન માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર યુરોપ માટે એક મોટું સંકટ ઊભું કર્યું છે.