ઈરાન કટોકટી, વેપાર તણાવ અને ઊર્જા સુરક્ષા ભારતના G20 એજન્ડામાં ટોચ પર

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ બે દિવસ ઉત્તર કેરોલિનાના એશેવિલેમાં G20 અને સંબંધિત બેઠકોમાં ભાગ લેશે...બેઠકનું ધ્યાન વૈશ્વિક વિકાસને પુનર્જીવિત કરવા, આર્થિક અસંતુલન ઘટાડવા, સાર્વભૌમ દેવાનો સામનો કરવા અને પુરવઠા શૃંખલાઓને મજબૂત બનાવવા પર રહેશે

સોમવારથી અમેરિકાના એશેવિલેમાં શરૂ થઈ રહેલી G20 નાણામંત્રીઓ અને સેન્ટ્રલ બેંક ગવર્નરોની બેઠકમાં ભારત ઊર્જા સુરક્ષા, વધતા વેપાર તણાવ અને ઈરાન પર આર્થિક દબાણ વધારવાના USના પ્રયાસોને પોતાની પ્રાથમિક ચિંતાઓ બનાવશે.

નાણામંત્રી અમેરિકામાં, સ્કોટ બેસન્ટ દ્વારા યોજાનારી બેઠક

આ ક્રમમાં, નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ રવિવારે દક્ષિણ કેરોલિનાના ગ્રીનવિલે-સ્પાર્ટનબર્ગ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઇમથક પર પહોંચ્યા હતા, જ્યાં તેમનું સ્વાગત ભારતીય રાજદૂત વિનય મોહન ક્વાત્રાએ કર્યું હતું. નાણા મંત્રાલયે X પર માહિતી આપી હતી કે તેઓ આગામી બે દિવસમાં ઉત્તર કેરોલિનાના એશેવિલેમાં G20 અને સંબંધિત બેઠકોમાં ભાગ લેશે.  ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસન્ટ સોમવાર અને મંગળવારે વિશ્વની મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થાઓના નાણામંત્રીઓ અને સેન્ટ્રલ બેંક ગવર્નરોનું આયોજન કરશે. બેઠકનું ધ્યાન વૈશ્વિક વિકાસને પુનર્જીવિત કરવા, આર્થિક અસંતુલન ઘટાડવા, સાર્વભૌમ દેવાનો સામનો કરવા અને પુરવઠા શૃંખલાઓને મજબૂત બનાવવા પર રહેશે.

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની અને ઈરાન: ભારતના આર્થિક હિતો દાવ પર

ઈરાન સાથેના સંઘર્ષના પરિણામો અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વાણિજ્યિક ટ્રાફિકમાં વિક્ષેપ ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ છે. ક્રૂડ ઓઇલ, કુદરતી ગેસ, નૂર અને વીમાના વધતા ભાવ આયાત બિલમાં વધારો કરી શકે છે, ફુગાવાના દબાણમાં વધારો કરી શકે છે અને રૂપિયા પર અસર કરી શકે છે. ભારત G20 સભ્યોને ઈરાન સામે કડક આર્થિક પગલાં લેવા માટે સમજાવવાના US પ્રયાસો પર પણ નજર રાખશે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર તેહરાનને આર્થિક સહાય પૂરી પાડતા વ્યાપારી સંબંધોને મર્યાદિત કરવા માટે દબાણ વધારી શકે છે. ભારતના ઈરાન સાથે લાંબા સમયથી આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધો છે, જેમાં ચાબહાર બંદર પ્રોજેક્ટનો પણ સમાવેશ થાય છે. નવી દિલ્હીએ આ હિતો અને US સાથેની તેની વધતી ભાગીદારીને સંતુલિત કરવી પડશે.

વેપાર અસંતુલન અને ચીનની છાયા અસર

આ બેઠકમાં વેપાર અસંતુલન બીજો મુખ્ય મુદ્દો રહેશે. અમેરિકા ઇચ્છે છે કે G20 એવી ઔદ્યોગિક નીતિઓની તપાસ કરે જે વૈશ્વિક બજારમાં વધુ પડતા ઉત્પાદિત અને ભારે સબસિડીવાળા માલને ધકેલે છે. અમેરિકન અધિકારીઓએ જાહેરમાં ચીનનું નામ લીધું નથી, પરંતુ તેમના નિવેદનો બેઇજિંગના નિકાસ-લક્ષી મોડેલ વિશે લાંબા સમયથી ચાલતી ચિંતાઓને સ્પષ્ટપણે પ્રતિબિંબિત કરે છે. ભારતને સ્ટીલ, રસાયણ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને નવીનીકરણીય ઉર્જા ઉત્પાદન પર સસ્તી ચીની આયાતની અસર અંગે પણ ચિંતા છે. નવી દિલ્હી એકપક્ષીય ટેરિફ અને સંરક્ષણવાદી પગલાં સામે ચેતવણી આપી શકે છે, જે ઉભરતા અર્થતંત્રો પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે.

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ ભારતને મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ તરીકે રજૂ કરશે

G20 મીટિંગ પહેલા શિકાગોમાં એક બિઝનેસ રાઉન્ડ ટેબલમાં બોલતા, સીતારમણે વૈશ્વિક કંપનીઓને ભારતમાં ઉત્પાદન પાયા અને ટેકનોલોજી-નવીનતા કેન્દ્રો સ્થાપવા વિનંતી કરી. તેમણે કહ્યું કે વ્યવસાયોને રોકાણ, ઉત્પાદન, નવીનતા અને વિસ્તરણ માટે પ્રોત્સાહિત કરવા માટે નીતિગત વાતાવરણ ઝડપથી વિકસિત થઈ રહ્યું છે. નાણામંત્રીએ રોકાણકારોને ભારતને માત્ર એક મોટા ગ્રાહક બજાર તરીકે જ નહીં, પરંતુ ઉત્પાદન, નવીનતા અને નિકાસ માટેના પ્લેટફોર્મ તરીકે જોવા વિનંતી કરી. તેમણે ઉત્પાદન, કૃત્રિમ બુદ્ધિ, ડિજિટલ ટેકનોલોજી, નાણાકીય સેવાઓ, માળખાગત સુવિધા, ખાદ્ય પ્રક્રિયા, સંરક્ષણ અને અદ્યતન ટેકનોલોજી જેવા ક્ષેત્રોમાં તકો પર પ્રકાશ પાડ્યો.

સાર્વભૌમ દેવું અને બહુપક્ષીય બેંક સુધારાઓ પણ એજન્ડામાં હશે. ભારત લાંબા સમયથી દેવાગ્રસ્ત દેશો માટે ઝડપી અને પારદર્શક પુનર્ગઠન અને બહુપક્ષીય સંસ્થાઓ અને મુખ્ય લેણદારો વચ્ચે વધુ સહયોગની હિમાયત કરે છે. નવી દિલ્હી બહુપક્ષીય વિકાસ બેંકોના સુધારાને સમર્થન આપવાનું ચાલુ રાખશે અને ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં માળખાગત સુવિધાઓ અને વિકાસ કાર્યક્રમો માટે તેમની નાણાકીય ક્ષમતામાં વધારો કરશે. એશેવિલે પહોંચેલા સ્કોટ બેસન્ટે X પર જણાવ્યું હતું કે આ વર્ષે G20 ફાઇનાન્સ ટ્રેકનું આયોજન કરીને, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વિકાસને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યું છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે નીતિ નિર્માતાઓ અને ખાનગી ક્ષેત્રના નેતાઓને એકસાથે લાવવાથી એ વાત પર ભાર મૂકવામાં આવશે કે મજબૂત વૃદ્ધિ માત્ર શક્ય જ નથી પણ આવશ્યક પણ છે. ડિસેમ્બરમાં મિયામીમાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા આયોજિત થનારા G20 લીડર્સ સમિટ પહેલા એશેવિલે બેઠક ફાઇનાન્સ ટ્રેકનો મુખ્ય ભાગ છે.