ઉપરાષ્ટ્રપતિ સી.પી.રાધાકૃષ્ણને નવી દિલ્હીમાં પાંચમું કૌટિલ્ય આર્થિક સંમેલનનું કર્યું ઉદ્ધાટન

‘ફ્લક્સના યુગમાં લચીલાપણું’ વિષય પર પાંચમા કૌટિલ્ય આર્થિક સંમેલનનું આયોજન... આર્થિક લવચીકતાને સામાજિક લવચીકતા સાથે જોડવાની જરૂરિયાત પર ભાર

ઉપરાષ્ટ્રપતિ સી. પી.રાધાકૃષ્ણને નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલા પાંચમા કૌટિલ્ય આર્થિક સંમેલનનું ઉદ્ઘાટન કર્યું...  સંમેલનમાં IEGના અધ્યક્ષ અને બોર્ડ ઑફ ટ્રસ્ટીઝના સભ્ય એન. કે. સિંહ, બોર્ડ ઑફ ગવર્નર્સના ચેરમેન ડૉ. માઇકલ દેબબ્રતા પાત્રા સહિત અન્ય ગણમાન્ય વ્યક્તિઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા... ઉદ્ઘાટન સત્રને સંબોધિત કરતાં તેમણે કહ્યું કે, ઝડપથી બદલાતા વૈશ્વિક પરિદૃશ્યમાં ભારતને એવી આર્થિક નીતિઓની જરૂર છે, જે લવચીક, સમાવેશી અને બદલાતી પરિસ્થિતિઓને અનુરૂપ હોય. તેમણે કહ્યું કે, આર્થિક લવચીકતાને સામાજિક લવચીકતાથી અલગ કરી શકાય નહીં અને સાચું લવચીકપણું ત્યારે જ શક્ય છે, જ્યારે કોઈ નાગરિક, ઉદ્યોગ કે ક્ષેત્ર વિકાસની દોડમાં પાછળ ન રહી જાય.

‘ફ્લક્સના યુગમાં લચીલાપણું’ વિષય પર યોજાયેલા સંમેલનમાં નીતિ ઘડવૈયાઓ, અર્થશાસ્ત્રીઓ, શિક્ષણવિદો અને ઉદ્યોગ જગતના પ્રતિનિધિઓને સંબોધતાં ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે, વર્તમાન સમયમાં આર્થિક નીતિઓને જમીની વાસ્તવિકતાઓ સાથે જોડવી જરૂરી છે. પરિવર્તનના સમયમાં સમાવેશી વિકાસ લવચીકતાનો આધાર છે અને વિકાસના લાભો સમાજના દરેક વર્ગ સુધી પહોંચવા જોઈએ.

નીતિ નિર્માણમાં જમીની વાસ્તવિકતાઓની સમજ જરૂરી

ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઇકોનોમિક ગ્રોથ (IEG)ની કામગીરીનો ઉલ્લેખ કરતાં સી. પી. રાધાકૃષ્ણને કહ્યું કે, 1952માં પ્રોફેસર વી. કે. આર. વી. રાવના નેતૃત્વમાં સ્થાપના થયા બાદથી આ સંસ્થા ભારતની વિકાસયાત્રા સાથે નજીકથી જોડાયેલી છે. તેમણે કહ્યું કે, મજબૂત નીતિ નિર્માણ જમીની વાસ્તવિકતાઓની સમજ પર આધારિત હોવું જોઈએ અને નીતિઓ બદલાતી પરિસ્થિતિઓ અનુસાર લવચીક તથા જવાબદાર હોવી જોઈએ.

લોકશાહીમાં ચર્ચા સાથે નિર્ણાયકતા પણ જરૂરી

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે, પરિવર્તનના સમયમાં નિર્ણાયકતા સર્વસંમતિ પર આધારિત હોવી જોઈએ. લોકશાહીમાં ચર્ચા અને વિચાર-વિમર્શ મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ તેનો અંતિમ હેતુ વ્યાપક સ્વીકૃતિ ધરાવતા નિર્ણયો સુધી પહોંચવાનો હોવો જોઈએ. રાજ્યસભાના અધ્યક્ષ તરીકેના પોતાના અનુભવનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે કહ્યું કે, સ્વતંત્ર અને પારદર્શક ચર્ચા લોકશાહીને મજબૂત બનાવે છે અને અધિકારો તથા ફરજો સાથે-સાથે ચાલવા જોઈએ... 

લોકશાહી અને વિકાસ સાથે આગળ વધી શકે

સી. પી. રાધાકૃષ્ણને કહ્યું કે, ભારતે સાબિત કર્યું છે કે લોકશાહી અને વિકાસ એકસાથે આગળ વધી શકે છે. લોકશાહી માળખામાં ભારતે આર્થિક વૃદ્ધિ અને સમાવેશી પ્રગતિ હાંસલ કરી છે. સર્વસંમતિ નિર્માણે આર્થિક સુધારાઓને સ્થિરતા અને સાતત્ય પૂરું પાડ્યું છે, જે 2047 સુધી વિકસિત ભારતના લક્ષ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ આધાર છે.

જનધન, DBT અને GSTથી ઔપચારિક અર્થતંત્રને મજબૂતી

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ નાણાકીય સમાવેશ, પારદર્શિતા અને ઔપચારિક અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવામાં JAM ટ્રિનિટી, સીધા લાભ હસ્તાંતરણ (DBT) અને GSTની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો. તેમણે કહ્યું કે, ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં 590 મિલિયનથી વધુ જનધન ખાતાં ખોલવામાં આવ્યાં... જ્યારે GST નોંધણી 2017માં આશરે 6.65 મિલિયનથી વધીને મે 2026માં 16.5 મિલિયન થઈ છે.

સમાવેશનો લાભ મૂલ્યસર્જન અને ઉદ્યોગસાહસિકતા સુધી પહોંચે

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે, સમાવેશનો અર્થ માત્ર લોકોને ઔપચારિક અર્થતંત્ર સાથે જોડવાનો નથી, પરંતુ તેમને મૂલ્યસર્જન, આવક મેળવવા અને ઉદ્યોગસાહસિક બનવાની તકો પૂરી પાડવાનો પણ છે. તેમણે 100 મિલિયનથી વધુ ગ્રામીણ મહિલાઓને આવરી લેતા આશરે 9.2 મિલિયન સ્વસહાય જૂથોના યોગદાન તથા 34.6 મિલિયનથી વધુ ‘લખપતિ દીદી’ના ઉદયનો ઉલ્લેખ કર્યો.

મહિલા સશક્તિકરણથી મહિલા નેતૃત્વવાળા વિકાસ તરફ ભારત

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે, શિક્ષણ અને અર્થતંત્રમાં મહિલાઓની વધતી ભાગીદારી ભારતમાં મહિલા સશક્તિકરણથી મહિલા નેતૃત્વવાળા વિકાસ તરફ થઈ રહેલા પરિવર્તનને દર્શાવે છે. ગામની મહિલાનું બેંક ખાતું હોય, તેને સરકારી લાભ સીધો મળે, તે ઔપચારિક અર્થતંત્ર સાથે જોડાય અને સ્વસહાય જૂથને ઉદ્યોગમાં પરિવર્તિત કરે ત્યારે જ પાયાના સ્તરે વાસ્તવિક આર્થિક લવચીકતા ઊભી થાય છે.

25 કરોડથી વધુ લોકો અત્યંત ગરીબીમાંથી બહાર આવ્યા

સી. પી. રાધાકૃષ્ણને વધુમાં કહ્યું કે, 250 મિલિયનથી વધુ ભારતીયો અત્યંત ગરીબીમાંથી બહાર આવ્યા છે. તેમણે તેને ઐતિહાસિક સિદ્ધિ ગણાવી અને ભારતની વિકાસયાત્રામાં દરેક રાજ્ય, જિલ્લો અને ગામને સમાન ભાગીદાર બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.

વૈશ્વિક સંસ્થાઓ સાથે સંશોધન ભાગીદારીનું આહ્વાન

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ મજબૂત સંશોધન અને સંસ્થાકીય ભાગીદારીની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો. તેમણે દિલ્હી યુનિવર્સિટી, દિલ્હી સ્કૂલ ઑફ ઇકોનોમિક્સ, લંડન સ્કૂલ ઑફ ઇકોનોમિક્સ અને ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઇકોનોમિક ગ્રોથ વચ્ચેના સહયોગનું સ્વાગત કર્યું. તેમણે જણાવ્યું કે ભારતના વધતા વેપારી સંબંધો સાથે આવી ભાગીદારીઓ સંશોધન, શિક્ષણ, નવીનતા અને ઉદ્યોગસાહસિકતાને વધુ મજબૂત બનાવી શકે છે.

આત્મવિશ્વાસ અને સામૂહિક પ્રયાસોથી બનશે લવચીક ભારત

સમાપન સંબોધનમાં ઉપરાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું કે ભારતનું લવચીકપણું પરિવર્તનનો વિરોધ કરવામાં નહીં, પરંતુ આત્મવિશ્વાસ, સમાવેશ અને સામૂહિક પ્રયાસની ભાવના સાથે તેને સ્વીકારવામાં રહેલું છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે પાંચમા કૌટિલ્ય આર્થિક સંમેલનમાં થયેલું વિચાર-વિમર્શ 2047 સુધી વિકસિત ભારતના નિર્માણના રાષ્ટ્રીય પ્રયાસમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપશે.