કેન્દ્ર સરકારે વસ્તી ગણતરી માટે બહાર પાડ્યું જાહેરનામું, 1 માર્ચ, 2027થી શરૂ થશે ગણતરી

કેન્દ્ર સરકારે સોમવારે વસ્તી ગણતરી માટે એક જાહેરનામું બહાર પાડ્યું છે, જેની પ્રક્રિયા માર્ચ 2027થી શરૂ થશે. ગૃહ મંત્રાલયે જાહેર કરાયેલા ગેઝેટ જાહેરનામા અનુસાર, "જનગણના અધિનિયમ, 1948 ની કલમ 3 હેઠળ મળેલી સત્તાઓનો ઉપયોગ કરીને અને 26 માર્ચ, 2018 ના રોજ ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલ સૂચનાને રદ કરીને, ભારત સરકાર આથી જાહેર કરે છે કે ભારતની વસ્તી ગણતરી વર્ષ 2027 દરમિયાન હાથ ધરવામાં આવશે."

વસ્તી ગણતરી માટેની સંદર્ભ તારીખ 1 માર્ચ, 2027 હશે, જેમાં લદ્દાખના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો, જમ્મુ અને કાશ્મીરના બરફથી પ્રભાવિત બિન-મોસમી વિસ્તારો અને હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડ રાજ્યો સિવાયનો સમાવેશ થાય છે.

લદ્દાખ અને જમ્મુ અને કાશ્મીરના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડ રાજ્યોના બરફથી પ્રભાવિત બિન-અખંડ વિસ્તારો સિવાય, વસ્તી ગણતરી માટે સંદર્ભ તારીખ 1 માર્ચ, 2027 રહેશે. લદ્દાખના આ ખાસ વિસ્તારો, જમ્મુ અને કાશ્મીર અને હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડના બરફથી પ્રભાવિત બિન-અખંડ વિસ્તારો માટે, વસ્તી ગણતરી માટે સંદર્ભ તારીખ 1 ઓક્ટોબર, 2026 નક્કી કરવામાં આવી છે.

15 જૂનના રોજ, કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે નવી દિલ્હીમાં એક બેઠકમાં આગામી વસ્તી ગણતરીની તૈયારીઓની સમીક્ષા કરી હતી. આ બેઠકમાં ગૃહ સચિવ, રજિસ્ટ્રાર જનરલ અને વસ્તી ગણતરી કમિશનર ઓફ ઈન્ડિયા (RG&CCI) અને અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા.

મંગળવારે વસ્તી ગણતરી ગેઝેટ નોટિફિકેશન બહાર પાડવામાં આવશે. અમિત શાહે ટ્વિટર પર પોસ્ટ કરીને કહ્યું, "વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે ૧૬મી વસ્તી ગણતરીની તૈયારીઓની સમીક્ષા કરી. વસ્તી ગણતરી માટે ગેઝેટ સૂચના મંગળવારે બહાર પાડવામાં આવશે. આ વસ્તી ગણતરીમાં પહેલીવાર જાતિગત વસ્તી ગણતરી પણ થશે. આ કાર્યમાં 34 લાખ ગણતરીકારો અને સુપરવાઇઝર અને લગભગ 1.3 લાખ વસ્તી ગણતરી કાર્યકરો સામેલ થશે, જેઓ અત્યાધુનિક મોબાઇલ ડિજિટલ ઉપકરણોનો ઉપયોગ કરશે."
વસ્તી ગણતરી બે તબક્કામાં હાથ ધરવામાં આવશે.

પ્રથમ તબક્કો: હાઉસ લિસ્ટિંગ ઓપરેશન (HLO)- તે દરેક ઘરની રહેણાંક સ્થિતિ, મિલકતો અને સુવિધાઓ વિશે માહિતી એકત્રિત કરશે.

બીજો તબક્કો: વસ્તી ગણતરી (PE) - તે દરેક વ્યક્તિની વસ્તી વિષયક, સામાજિક-આર્થિક, સાંસ્કૃતિક અને અન્ય માહિતી એકત્રિત કરશે.

આ વખતે વસ્તી ગણતરી મોબાઇલ એપ દ્વારા ડિજિટલ રીતે કરવામાં આવશે. નાગરિકો માટે સ્વ-ગણતરી સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. ડેટા સંગ્રહ, ટ્રાન્સમિશન અને સંગ્રહ દરમિયાન ડેટા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે અત્યંત કડક સુરક્ષા પગલાં લેવામાં આવશે. આ વસ્તી ગણતરી અત્યાર સુધીની 16મી વસ્તી ગણતરી અને સ્વતંત્રતા પછીની 8મી વસ્તી ગણતરી હશે.