ચંદ્રયાન-5 મિશનને કેન્દ્ર સરકાર તરફથી મંજૂરી મળી: ISRO ચીફ વી. નારાયણન

ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠનના અધ્યક્ષ વી. નારાયણને જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકારે ચંદ્રયાન-5 મિશનને મંજૂરી આપી દીધી છે. આ મિશન 2040 સુધીમાં ચંદ્ર પર માનવ મિશન મોકલવાના ભારતના લક્ષ્ય તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. આ ઉપરાંત, સરકારે 2035 સુધીમાં "ભારતીય અવકાશ મથક" સ્થાપિત કરવાની યોજનાને પણ મંજૂરી આપી છે.

ચેન્નાઈમાં એક કાર્યક્રમ દરમિયાન નારાયણને કહ્યું કે ઇસરો આગામી વર્ષોમાં ઘણા મોટા પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી રહ્યું છે. "આપણી પાસે ઘણા મહત્વપૂર્ણ મિશન ચાલુ છે," તેમણે કહ્યું. ચંદ્રયાન-4 નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ચંદ્રની સપાટી પરથી નમૂનાઓ એકત્રિત કરવાનો છે, જ્યારે ચંદ્રયાન-5, જેને ત્રણ દિવસ પહેલા મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, તેમાં 350 કિલોગ્રામનું રોવર હશે. ભારત અને જાપાન આ મિશનમાં સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે. એ સ્પષ્ટ છે કે ભારત અવકાશમાં તેની ક્ષમતાઓને વધુ મજબૂત બનાવવા તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે.

ઈસરોએ અત્યાર સુધીમાં ત્રણ ચંદ્રયાન મિશન સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા છે. ચંદ્રયાન-3 ની સફળતાએ ભારતને ચંદ્રની સપાટી પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ પ્રાપ્ત કરનારા દેશોની યાદીમાં ઉમેર્યું છે. અગાઉ, કેન્દ્ર સરકારે ચંદ્રયાન-4 મિશનને પણ મંજૂરી આપી હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય ચંદ્ર પર ઉતરાણ કરીને સુરક્ષિત પરત અને નમૂના સંગ્રહની ટેકનોલોજીનું પરીક્ષણ કરવાનો છે. આ બધા મિશનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ભારત તેના અવકાશ કાર્યક્રમોને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

નારાયણને કહ્યું કે ભારતે અત્યાર સુધીમાં 131 ઉપગ્રહો લોન્ચ કર્યા છે, જેમાંથી ઘણા સાર્ક દેશોને પણ આપવામાં આવ્યા છે. છેલ્લા 10 વર્ષમાં, ISRO એ 433 ઉપગ્રહો સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કર્યા છે, જેમાંથી 34 અન્ય દેશોના હતા. તેમણે કહ્યું કે ઇસરોએ 90% સફળતા દર હાંસલ કર્યો છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એક મોટી સિદ્ધિ છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ભારત હવે માત્ર પોતાના માટે જ નહીં પરંતુ અન્ય દેશો માટે પણ વિશ્વસનીય લોન્ચ સેવા પ્રદાતા બની ગયું છે.

તે જ સમયે, ભારત હવે તમિલનાડુના દરિયાકાંઠાના ગામ કુલશેખરપટ્ટીનમમાં બીજું સ્પેસપોર્ટ બનાવી રહ્યું છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ 28 ફેબ્રુઆરી 2024 ના રોજ આ પ્રોજેક્ટનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. આ સ્પેસપોર્ટ નાના ઉપગ્રહો (500 કિલોગ્રામ સુધી) લોન્ચ કરવા માટે નાના ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણ વાહનો (SSLV) નો ઉપયોગ કરવા માટે બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટનું બાંધકામ 5 માર્ચ 2025 થી શરૂ થયું છે. આ સ્પેસપોર્ટની મદદથી, ભારત નાના ઉપગ્રહોના વૈશ્વિક લોન્ચ માર્કેટમાં પોતાનો હિસ્સો વધારવા માટે કામ કરશે.

આ કાર્યક્રમ દરમિયાન, ISROના વડા ભૂતપૂર્વ ચેરમેન કે. ને મળ્યા. સિવનની મહેનતની પ્રશંસા કરી અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વની પ્રશંસા કરી. તેમણે કહ્યું, “વડાપ્રધાનનો એક જ ધ્યેય છે - ભારતને વિકસિત બનાવવાનો. હું એક સાદા પરિવારમાંથી આવું છું, પણ મારી સાથે કામ કરનારા બધા સાથીદારોનો હું આભાર માનું છું.”

ઇસરોની આ નવી પહેલ ભારતને અવકાશ ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક શક્તિ બનાવવાની દિશામાં વધુ એક મોટું પગલું છે. આગામી વર્ષોમાં, ભારત માત્ર ચંદ્ર પર માનવ મિશન મોકલવાની તૈયારી કરી રહ્યું નથી, પરંતુ પોતાનું સ્વદેશી અવકાશ સ્ટેશન સ્થાપિત કરવાની પણ યોજના ધરાવે છે. આનાથી ભારતને અવકાશમાં લાંબા ગાળાના સંશોધન કરવામાં અને વૈશ્વિક સ્તરે તેની હાજરી મજબૂત કરવામાં મદદ મળશે.