નેપાળ પૂર દુર્ઘટના: પ્રિયજનોની ઓળખ માટે સંબંધીઓના ડીએનએનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે, ગુજરાતમાંથી 29 નમૂના લેવામાં આવ્યા

ગુજરાત સરકારે 26 ઓગસ્ટના રોજ નેપાળમાં આવેલા વિનાશક પૂરમાં ગુમ થયેલા લોકોના સંબંધીઓ પાસેથી ડીએનએ નમૂના એકત્રિત કર્યા છે.

ગુજરાતના આશરે 30 લોકો પૂરમાં ગુમ થયા છે અને તેમનો સંપર્ક થયો નથી. 30 લોકોમાંથી 29 લોકોના સંબંધીઓના નમૂના એકત્રિત કરવામાં આવ્યા છે.આ દુર્ઘટનામાં મળેલા મૃતદેહો અને માનવ અવશેષોની ઓળખ કરવા માટે એકત્રિત કરાયેલા ડીએનએ નમૂનાઓનું પ્રોફાઇલિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે. બાકીના ગુમ થયેલા વ્યક્તિના સંબંધીઓ પાસેથી પણ નમૂના લેવામાં આવી રહ્યા છે. સામાન્ય વહીવટ વિભાગના એનઆરઆઈ વિભાગ હેઠળ કાર્યરત ગુજરાત રાજ્ય બિન-નિવાસી ગુજરાતી ફાઉન્ડેશન (NRGF) આ પ્રક્રિયા દરમિયાન ભારત અને વિદેશમાં પરિવારો અને સંબંધિત એજન્સીઓ સાથે સતત સંપર્કમાં છે.

આ ઝુંબેશ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલ માર્ગદર્શિકા અનુસાર હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ અંતર્ગત, ગુમ થયેલા વ્યક્તિઓના નજીકના સંબંધીઓના ડીએનએ નમૂના એકત્રિત કરવા અને પ્રોફાઇલ બનાવવા માટે ખાસ ફોરેન્સિક પ્રયોગશાળાઓ નિયુક્ત કરવામાં આવી છે.કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહના નિર્દેશ મુજબ, આ નિયુક્ત પ્રયોગશાળાઓમાં DNA પ્રોફાઇલિંગ મફતમાં કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ પ્રક્રિયા માટે ગુજરાતમાં હાલમાં છ પ્રયોગશાળાઓ કાર્યરત છે. ગાંધીનગર, અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, જૂનાગઢ અને રાજકોટમાં DNA પ્રોફાઇલિંગ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે.ગાંધીનગર સ્થિત નેશનલ ફોરેન્સિક સાયન્સ યુનિવર્સિટી (NFSU) ભારતમાં એકત્રિત કરાયેલા DNA નમૂનાઓનું પ્રોફાઇલિંગ કરવા અને નેપાળમાં ચાલી રહેલી ઓળખ પ્રક્રિયા સાથે મેચ કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલય સાથે સંકલન કરી રહી છે. NFSU ની દસ સભ્યોની ફોરેન્સિક ટીમ પણ નેપાળમાં ઓળખના પ્રયાસોમાં સામેલ છે. દરમિયાન, નેપાળ પોલીસે ઘટના પછી મળેલા મૃતદેહો અને માનવ અવશેષોનું DNA પરીક્ષણ પણ શરૂ કર્યું છે.

NRGF દરેક ગુમ થયેલા વ્યક્તિના પરિવારજનોનો વ્યક્તિગત રીતે સંપર્ક કરી રહ્યું છે અને તેમને નિયુક્ત પ્રયોગશાળાઓ, ઉપલબ્ધ સુવિધાઓ અને DNA નમૂનાઓ પૂરા પાડવાની પ્રક્રિયા વિશે માહિતી પૂરી પાડી રહ્યું છે. સંસ્થા વિદેશમાં રહેતા NRGs અને અન્ય સંબંધીઓ સાથે પણ સંપર્કમાં છે જેથી તેમના દેશોમાં સ્થાનિક એજન્સીઓએ શું પગલાં લીધાં છે તે નક્કી કરી શકાય.ન્યુઝીલેન્ડ, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, કેનેડા અને ઘણા આફ્રિકન દેશોમાં રહેતા સંબંધીઓ સાથે સંકળાયેલા કેસોમાં, NRGF એ સ્થાનિક એજન્સીઓ દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલા DNA નમૂનાઓ અને ઓળખ પ્રક્રિયાની સ્થિતિ અંગે પણ માહિતી મેળવી છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, સ્થાનિક એજન્સીઓ દ્વારા વિદેશમાં રહેતા સંબંધીઓના DNA નમૂનાઓ પહેલાથી જ એકત્રિત કરવામાં આવ્યા છે.

સંબંધિત પ્રયોગશાળાઓ દ્વારા ડીએનએ પ્રોફાઇલિંગ રિપોર્ટ્સ સીધા નેપાળી અધિકારીઓને તેમના સત્તાવાર ઇમેઇલ સરનામાં અને સંદેશાવ્યવહાર ચેનલો દ્વારા મોકલવામાં આવી રહ્યા છે. નેપાળ પોલીસે વિદેશમાં રહેતા ગુમ થયેલા વ્યક્તિઓના નજીકના સંબંધીઓને તેમના સંબંધિત દેશોમાં અધિકૃત ફોરેન્સિક પ્રયોગશાળાઓમાં ડીએનએ પરીક્ષણ કરાવવાની પણ અપીલ કરી છે.ગુજરાત સરકાર, સ્ટેટ ઇમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટર (SEOC), જિલ્લા વહીવટીતંત્ર અને NRGF દ્વારા, પૂર પછી ગુમ થયેલા અથવા હજુ પણ સંપર્કવિહોણા એવા લોકો માટે શોધ પ્રયાસોનું સંકલન કરી રહી છે, જેમાં ગુજરાતના રહેવાસીઓ અને વિદેશમાં રહેતા ગુજરાતીઓ બંનેનો સમાવેશ થાય છે.

SEOC અને NRGF દ્વારા તૈયાર કરાયેલ ગુમ થયેલા અને સંપર્ક ન કરી શકાય તેવા વ્યક્તિઓની સંયુક્ત યાદી પણ નેપાળ સરકાર સાથે શેર કરવામાં આવી છે. હાલમાં, પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાંથી NRG કર્મચારીઓ સહિત 30 લોકો ગુમ છે.ગુમ થયેલા અથવા સંપર્કમાં ન હોવાના અહેવાલો પ્રાપ્ત થયેલા લોકોમાં અમદાવાદ, આણંદ, બનાસકાંઠા, ખેડા, ગાંધીનગર, સુરત, વલસાડ, રાજકોટ અને ગુજરાતના અન્ય વિસ્તારોના રહેવાસીઓનો સમાવેશ થાય છે. તેમાંથી ઘણા લોકો વિવિધ ટ્રાવેલ એજન્સીઓ અને રૂટ દ્વારા કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા માટે નેપાળ ગયા હતા.