પ્રધાનમંત્રી મોદીની આફ્રિકા મુલાકાતથી ભારત-ઇથોપિયા સંબંધોને એક નવો વેગ મળ્યો

ડિસેમ્બર 2025 માં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની મુલાકાત પછી ભારત અને ઇથોપિયા વચ્ચેના સંબંધો ઝડપથી મજબૂત થયા છે. આના કારણે બંને દેશો વચ્ચે ઉચ્ચ પ્રાથમિકતા ધરાવતા ક્ષેત્રોમાં આગામી દાયકા માટે રોડમેપ બનાવવામાં આવ્યો છે, એક વિદેશી મીડિયા અહેવાલ મુજબ.

ટાઇમ્સ ઓફ ઓમાન અનુસાર, ભારત-ઇથોપિયા સંબંધો વેપાર, રોકાણ, માળખાગત સુવિધાઓ અને દક્ષિણ-દક્ષિણ સહયોગ પર આધારિત બહુપક્ષીય ભાગીદારીમાં વિકસિત થયા છે.ટાઇમ્સ ઓફ ઓમાનના એક લેખ મુજબ, છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં, ભારત-ઇથોપિયા વેપાર સંબંધો એક બહુપક્ષીય ભાગીદારીમાં વિકસિત થયા છે જે મજબૂત માલસામાન વેપાર, ઇથોપિયન ઉદ્યોગ અને માળખાગત સુવિધાઓમાં નોંધપાત્ર ભારતીય રોકાણ અને દક્ષિણ-દક્ષિણ એકતા દ્વારા આધારીત મજબૂત વિકાસ સહયોગ માળખાને જોડે છે.

બંને દેશો એકબીજાને વ્યાપક પ્રદેશો (આફ્રિકન ખંડીય મુક્ત વેપાર ક્ષેત્ર માટે ભારત અને હિંદ મહાસાગર અને એશિયન બજારો માટે ઇથોપિયા) ના પ્રવેશદ્વાર તરીકે જુએ છે. આ ભારત-ઇથોપિયા વેપાર સંબંધોને એક વ્યૂહાત્મક પરિમાણ પૂરું પાડે છે.નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં ભારત-ઇથોપિયા વેપાર $550.19 મિલિયન હતો, જેમાં ભારતે $476.81 મિલિયનના માલની નિકાસ કરી હતી અને $73.38 મિલિયનના માલની આયાત કરી હતી.

ભારતીય સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં બંને દેશો વચ્ચે કુલ દ્વિપક્ષીય વેપાર આશરે US$550.19 મિલિયન હોવાનો અંદાજ છે, જેમાં ભારતે US$476.81 મિલિયનના માલની નિકાસ કરી હતી અને ઇથોપિયાથી US$73.38 મિલિયનના માલની આયાત કરી હતી. આ આંકડા ઇથોપિયન બજારમાં ભારતની મજબૂત હાજરી અને ભારતમાં ઇથોપિયન નિકાસમાં વધારો કરવાની સંભાવનાને પ્રકાશિત કરે છે.

ભારતની મુખ્ય નિકાસમાં ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, લોખંડ અને સ્ટીલ, મશીનરી, વાહનો, એન્જિનિયરિંગ માલ, રસાયણો, પ્લાસ્ટિક અને ગ્રાહક ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે.ભારતની મુખ્ય નિકાસ વસ્તુઓમાં ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને તબીબી ઉત્પાદનો, લોખંડ અને સ્ટીલ, મશીનરી અને પરિવહન સાધનો, વાહનો અને ઓટો ભાગો, ઇલેક્ટ્રિકલ અને એન્જિનિયરિંગ માલ, રસાયણો, પ્લાસ્ટિક અને ગ્રાહક ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે. આ આંકડા ઇથોપિયન અર્થતંત્રમાં આવશ્યક ઔદ્યોગિક અને ગ્રાહક માલના મુખ્ય સપ્લાયર તરીકે ભારતની ભૂમિકાની પુષ્ટિ કરે છે. ભારત ઇથોપિયામાંથી કઠોળ, તેલીબિયાં, મસાલા, ચામડા અને ચામડાના ઉત્પાદનો, શણના યાર્ન અને પસંદગીના ખનિજો અથવા અર્ધ-કિંમતી પથ્થરોની પણ આયાત કરે છે.

ભારત ઇથોપિયામાં ટોચનો વિદેશી રોકાણકાર છે, જે 5 બિલિયન ડોલરના રોકાણ અને 1 બિલિયન ડોલરની લોન સાથે વ્યૂહાત્મક માળખાકીય પ્રોજેક્ટ્સને ભંડોળ પૂરું પાડે છે.વેપાર ઉપરાંત, ભારત ઇથોપિયામાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ વિદેશી રોકાણકારોમાંના એક તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. વિવિધ અંદાજો દર્શાવે છે કે ભારતીય કંપનીઓ ટોચના ત્રણ વિદેશી રોકાણકારોમાં સામેલ છે, જેમના મંજૂર રોકાણોનું મૂલ્ય આશરે 5 બિલિયન યુએસ ડોલર છે. લેખમાં જણાવાયું છે કે ઇથોપિયા ભારતીય ક્રેડિટ લાઇન્સ મેળવતા સૌથી મોટા આફ્રિકન દેશોમાંનો એક છે, જેની મંજૂર ક્રેડિટ લાઇન્સ 1 બિલિયન યુએસ ડોલરથી વધુ છે. આ લોનનો ઉપયોગ ખાંડ ઉત્પાદન, પાવર ટ્રાન્સમિશન, રેલ્વે અને ઔદ્યોગિક માળખાગત સુવિધાઓ જેવા વ્યૂહાત્મક પ્રોજેક્ટ્સને ભંડોળ પૂરું પાડવા માટે કરવામાં આવ્યો છે.