ભારતનું પ્રગતિ મોડેલ માળખાગત સુવિધાઓના અમલીકરણમાં વૈશ્વિક ઉદાહરણ બની ગયુ

ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીની સૈદ બિઝનેસ સ્કૂલ દ્વારા કરવામાં આવેલા કેસ સ્ટડીમાં ભારતના પ્રગતિ (પ્રો-એક્ટિવ ગવર્નન્સ અને સમયસર અમલીકરણ) પ્લેટફોર્મને ડિજિટલ ગવર્નન્સમાં પરિવર્તનશીલ પહેલ તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે.

ડિસેમ્બર 2024 માં પ્રકાશિત અને ગેટ્સ ફાઉન્ડેશનના સહયોગથી તૈયાર કરાયેલ, આ અભ્યાસમાં પ્રગતિને દેશના મુખ્ય માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સને વેગ આપવા માટે એક અસરકારક સાધન તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે."ફ્રોમ ગ્રીડલોક ટુ ગ્રોથ: હાઉ લીડરશીપ ઇનેબલ્સ ઇન્ડિયાઝ પ્રગતિ ઇકોસિસ્ટમ ટુ પાવર પ્રોગ્રેસ" શીર્ષકવાળા અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે માર્ચ 2015 માં તેની શરૂઆત થઈ ત્યારથી, પ્રગતિએ 340 થી વધુ મહત્વપૂર્ણ માળખાગત અને સામાજિક વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સને વેગ આપ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ્સની અંદાજિત કિંમત આશરે $205 બિલિયન છે.

ઓક્સફર્ડ અભ્યાસ મુજબ, પ્રગતિએ વિવિધ ક્ષેત્રોમાં અમલીકરણ અવરોધોને દૂર કરવામાં અને નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે. આ પ્લેટફોર્મ મંત્રાલયો અને રાજ્યો વચ્ચે સંકલન વધારીને બાકી રહેલા પ્રોજેક્ટ્સને આગળ વધારવામાં મદદ કરે છે.બોગીબીલ બ્રિજને ઉદાહરણ તરીકે ટાંકીને, અહેવાલ સમજાવે છે કે ઉચ્ચ-સ્તરીય નેતૃત્વ અને નિયમિત પ્રગતિ સમીક્ષાઓએ મુખ્ય માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સને નવી ગતિ આપી છે. અભ્યાસ મુજબ, વડા પ્રધાનના સક્રિય દેખરેખથી બાકી રહેલા પ્રોજેક્ટ્સમાં જવાબદારી અને તાકીદની ભાવના પેદા થઈ છે, જેનાથી સંસાધનોનો યોગ્ય ઉપયોગ થાય છે અને ગ્રાઉન્ડ ટીમોને પ્રેરણા મળે છે.

કેસ સ્ટડી દર્શાવે છે કે પ્રગતિનું મુખ્ય પાસું સ્પષ્ટ અને અમલમાં મૂકી શકાય તેવી સમયમર્યાદા નક્કી કરવાનું છે. રસ્તાઓ, રેલ્વે, પાવર પ્લાન્ટ અને પુલ જેવા મુખ્ય પ્રોજેક્ટ્સ જટિલ લોજિસ્ટિક્સ અને બહુવિધ એજન્સીઓ વચ્ચે સંકલન પર આધાર રાખે છે. સમયમર્યાદા વિના, આ લાંબા સમય સુધી અટકી શકે છે.ઓક્સફર્ડ રિપોર્ટ ઝારખંડમાં પાકરી-બરવાડીહ કોલસા ખાણ પ્રોજેક્ટ પર પ્રકાશ પાડે છે. 2006 માં મંજૂરી હોવા છતાં, પ્રોજેક્ટમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ થઈ ન હતી. ૨૦૧૬ માં પ્રગતિ હેઠળની સમીક્ષા દરમિયાન, પ્રધાનમંત્રીએ રાજ્ય સરકારને બે મહિનાની અંદર વળતર અને કાયદો અને વ્યવસ્થાના મુદ્દાઓનું નિરાકરણ લાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. આ પછી, પ્રોજેક્ટને વેગ મળ્યો અને તે ૨૦૧૯ માં પૂર્ણ થયો.

અભ્યાસમાં એ પણ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું છે કે પ્રગતિએ કેન્દ્રીય મંત્રાલયોમાં આંતરિક પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવી હતી. 2017 માં, રેલ્વે મંત્રાલયમાં જનરલ એરેન્જમેન્ટ ડ્રોઇંગ્સની મંજૂરીમાં વિલંબને એક મુખ્ય અવરોધ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યો હતો. આ પછી, ટેકનોલોજીકલ ઉકેલો અપનાવવા માટે નિર્દેશો જારી કરવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે ૨૦૨૦ માં ઇલેક્ટ્રોનિક ડ્રોઇંગ મંજૂરી સિસ્ટમ રજૂ કરવામાં આવી હતી. આનાથી મંજૂરીની સમયરેખામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો.ઓક્સફર્ડ વિશ્લેષણ દ્વારા પ્રકાશિત પ્રગતિની બીજી મુખ્ય વિશેષતા, રાજ્યો અને મંત્રાલયો વચ્ચે સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવાની છે. એન્નોર-તિરુવલ્લુર-બેંગલુરુ-પુડુચેરી-નાગપટ્ટીનમ-મદુરાઈ-થુથુકુડી ગેસ પાઇપલાઇન પ્રોજેક્ટ, જે ત્રણ રાજ્યો અને 400 ગામડાઓમાંથી પસાર થાય છે, તે જાન્યુઆરી 2024 માં પૂર્ણ થયો હતો.

અહેવાલ મુજબ, 2018 માં, વડા પ્રધાને તમિલનાડુ, કર્ણાટક અને આંધ્રપ્રદેશની સરકારોને જમીન માલિકો સાથે વાટાઘાટો કરવા માટે એક જ અમલીકરણ એજન્સીને અધિકૃત કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. આનાથી માર્ગના અધિકારના વિવાદોનું નિરાકરણ સરળ બન્યું અને પ્રોજેક્ટ સમયસર પૂર્ણ થયો તેની ખાતરી થઈ.નીતિ નિષ્ણાતો માને છે કે આ ઓક્સફોર્ડ અભ્યાસ પુષ્ટિ કરે છે કે પ્રગતિ જેવી નેતૃત્વ-આધારિત સમીક્ષા પદ્ધતિઓ જટિલ માળખાકીય પ્રોજેક્ટ્સને આગળ વધારવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. વાસ્તવિક સમયની દેખરેખ અને ઉચ્ચ-સ્તરીય દેખરેખ દ્વારા, પ્લેટફોર્મ અમલદારશાહી જડતાને તોડવામાં સફળ રહ્યું છે.રિપોર્ટમાં તારણ કાઢવામાં આવ્યું છે કે પ્રગતિનું ડિજિટલ ગવર્નન્સ મોડેલ, સક્રિય નેતૃત્વ ભાગીદારી અને સહયોગી સમસ્યાનું નિરાકરણ પર આધારિત છે, જે માળખાગત સુવિધાઓના અમલીકરણમાં સુધારો કરવા અને વધુ સારા વિકાસ પરિણામો પ્રાપ્ત કરવા માંગતા દેશો માટે ઉપયોગી પાઠ પ્રદાન કરે છે.