ભારત-યુકે વેપાર કરારમાં ફાર્મા અને કેમિકલ ક્ષેત્રને આપશે પ્રોત્સાહન

ભારત અને યુનાઇટેડ કિંગડમ (યુકે) વચ્ચે થયેલ વ્યાપક વેપાર કરાર (CETA) હવે ભારતના ફાર્માસ્યુટિકલ અને કેમિકલ ક્ષેત્ર માટે નવી તકો લાવી રહ્યો છે.

આ કરાર હેઠળ, બંને ક્ષેત્રોને શૂન્ય ડ્યુટી બજાર પ્રવેશ મળશે, જે યુકેમાં ભારતીય ઉત્પાદનોને વધુ સ્પર્ધાત્મક બનાવશે. આ મુક્ત વેપાર કરાર (CETA) પર આજે ગુરુવારે લંડનમાં પ્રધાનમંત્રી અને યુકેના પ્રધાનમંત્રી કીર સ્ટારમર વચ્ચે હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.

શૂન્ય ડ્યુટીથી ફાર્મા ક્ષેત્રને લાભ થાય છે

ફાર્મા ક્ષેત્ર પાસે ફક્ત 56 ટેરિફ લાઇન (કુલ ટેરિફના 0.6%) હોવા છતાં, વૈશ્વિક વેપારમાં તેનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ ખૂબ ઊંચું છે. ભારત હાલમાં વિશ્વભરમાં લગભગ 23.31 અબજ યુએસ ડોલરની દવાઓની નિકાસ કરે છે, જ્યારે યુકે લગભગ 30 અબજ ડોલરની દવાઓની આયાત કરે છે. આમ છતાં, યુકે બજારમાં ભારતીય દવાઓનો હિસ્સો $1 અબજ કરતા ઓછો છે. આ સ્પષ્ટ કરે છે કે ત્યાં ભારત માટે વિશાળ શક્યતાઓ છે. CETA હેઠળ, ભારતની જેનેરિક દવાઓને હવે યુકેમાં કરમુક્તિ આપવામાં આવશે, જેનાથી તે ત્યાંના બજારમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક બનશે.

તબીબી ઉપકરણો પણ કરમુક્ત રહેશે

આ કરાર સાથે, સર્જિકલ સાધનો, ડાયગ્નોસ્ટિક મશીનો, ECG, એક્સ-રે સિસ્ટમ જેવા તબીબી ઉપકરણો પર કોઈ ડ્યુટી રહેશે નહીં. આનાથી ભારતીય ઉત્પાદકોનો ખર્ચ ઘટશે અને તેઓ યુકે બજારમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક બનશે. બ્રેક્ઝિટ અને કોવિડ પછી, બ્રિટને ચીનથી આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવાની નીતિ અપનાવી છે, આવી સ્થિતિમાં ભારત એક વિશ્વસનીય અને સસ્તું વિકલ્પ તરીકે ઉભરી આવશે.

રસાયણ ક્ષેત્રને પણ પ્રોત્સાહન મળશે

રસાયણો અને સંલગ્ન ઉત્પાદનો માટે કુલ 1,206 ટેરિફ લાઇન છે, જે કુલ વેપારના 12.4% હિસ્સો ધરાવે છે. આમાં ખાતરો, ઔદ્યોગિક રસાયણો અને પેટ્રોકેમિકલ્સનો સમાવેશ થાય છે. હાલમાં, ભારત યુકેમાં $570.32 મિલિયનના રસાયણોની નિકાસ કરે છે, જે ભારતની વૈશ્વિક રસાયણ નિકાસ ($40.52 બિલિયન) ના માત્ર 2% છે. CETA ના અમલીકરણ પછી, 2025-26 માં આ નિકાસમાં 30% થી 40% નો વધારો થવાની ધારણા છે, જે આ આંકડો 650 થી 750 મિલિયન ડોલર સુધી લઈ જઈ શકે છે. તે જ સમયે, બ્રિટન લગભગ 35.11 બિલિયન ડોલરના રસાયણોની આયાત કરે છે, જેમાં ભારતનો હિસ્સો અત્યાર સુધી ફક્ત 843 મિલિયન ડોલર છે. આનો અર્થ એ છે કે આ કરાર પછી ભારત રસાયણ નિકાસમાં મોટી છલાંગ લગાવવા માટે તૈયાર છે.