ભારત સરકાર દ્વારા ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન સેન્ટર સ્થાપવા માટે રૂ.100 કરોડની ફાળવણી

ભારત સરકારે નેશનલ ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (R&D) યોજના હેઠળ સેન્ટર્સ ઓફ એક્સેલન્સ (CoE) સ્થાપવા માટે દરખાસ્તો આમંત્રિત કરી છે. આ દરખાસ્તો 4 નવેમ્બર, 2024 ના રોજ નવી અને નવીનીકરણીય ઉર્જા મંત્રાલય દ્વારા આમંત્રિત કરવામાં આવી છે.

સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ અર્થતંત્રને વેગ આપવામાં મદદરૂપ છે
ભારતમાં ગ્રીન હાઇડ્રોજન માટે વિશ્વ કક્ષાના શ્રેષ્ઠતા કેન્દ્રોની સ્થાપનાનો ઉદ્દેશ્ય લાંબા ગાળે નવીનતા, ટકાઉપણું અને ઉર્જા સ્વ-નિર્ભરતાને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આ શ્રેષ્ઠતા કેન્દ્રો ગ્રીન હાઇડ્રોજન ઉત્પાદન, સંગ્રહ અને ઉપયોગ તકનીકો દ્વારા નીચા કાર્બન અર્થતંત્રને વેગ આપવામાં મદદ કરશે.

સરકાર અને હિતધારકો વચ્ચે સહયોગ સ્થાપિત કરવામાં આવશે
આ કેન્દ્રો અદ્યતન સંશોધન, કૌશલ્ય વિકાસ અને જ્ઞાન પ્રસાર માટે કેન્દ્રબિંદુ તરીકે કાર્ય કરશે. આ કેન્દ્રો ગ્રીન હાઇડ્રોજન ટેક્નોલોજીમાં નવીનતાઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ઉદ્યોગ, શિક્ષણ અને સરકાર સહિતના હિતધારકો વચ્ચે સહયોગની સુવિધા પણ આપશે, જેનાથી પ્રક્રિયા કાર્યક્ષમતામાં સુધારો થશે અને નવા ઉત્પાદનોનો વિકાસ થશે. આ કેન્દ્રો દેશમાં સંપૂર્ણ ગ્રીન હાઇડ્રોજન ઇકો સિસ્ટમને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કુશળતા અને સંસાધનોનો લાભ લેશે.

સંશોધન અને વિકાસ યોજના માટે માર્ગદર્શિકા જારી
નવી અને નવીનીકરણીય ઉર્જા મંત્રાલયે અગાઉ 15 માર્ચ, 2024 ના રોજ રાષ્ટ્રીય ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન હેઠળ સંશોધન અને વિકાસ યોજનાના અમલીકરણ માટે માર્ગદર્શિકા જારી કરી હતી. સંશોધન સંસ્થાઓ, યુનિવર્સિટીઓ સહિત જાહેર અને ખાનગી સંસ્થાઓ આ CFP હેઠળ દરખાસ્તો સબમિટ કરવા ભાગીદાર બનશે. સરકારે ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન હેઠળ આવા કેન્દ્રો સ્થાપવા માટે 100 કરોડ રૂપિયા ફાળવ્યા છે.

 વૈશ્વિક સ્વચ્છ ઉર્જા ડ્રાઈવર તરીકે કામ કરશે
નેશનલ ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન 4 જાન્યુઆરી, 2023 ના રોજ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું, નાણાકીય વર્ષ 2029-30 સુધી રૂ. 19,744 કરોડના ખર્ચ સાથે. આ સ્વચ્છ ઉર્જા દ્વારા આત્મનિર્ભર બનવાના ભારતના ધ્યેયમાં યોગદાન આપશે અને વૈશ્વિક સ્વચ્છ ઊર્જા માટે ઉત્પ્રેરક તરીકે કામ કરશે. આ મિશન અર્થતંત્રમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ઉત્સર્જન ઘટાડશે અને અશ્મિભૂત ઇંધણની આયાત પર નિર્ભરતા પણ ઘટાડશે. નેશનલ ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન ભારતને ગ્રીન હાઇડ્રોજન ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રમાં નેતૃત્વ કરવા સક્ષમ બનાવશે.