ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટનાની આજે 40મી વર્ષી, સર્વધર્મ પ્રાર્થના સભામાં મૃતકોને અપાશે શ્રદ્ધાંજલિ

વિશ્વની સૌથી ભયાનક ઔદ્યોગિક દુર્ઘટનાઓમાંની એક ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટનાની 40મી વર્ષી છે. આજે મધ્યપ્રદેશની રાજધાનીમાં બરકતુલ્લા ભવન સેન્ટ્રલ લાઈબ્રેરીમાં સવારે 10:30 વાગ્યે સર્વધર્મ પ્રાર્થના સભા યોજાશે. રાજ્યપાલ મંગુભાઈ પટેલ ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટનાના મૃતકોની સ્મૃતિને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરશે. જનસંપર્ક અધિકારી સોનિયા પરિહારે કહ્યું કે ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટનાની 40મી વર્ષગાંઠ પર વિવિધ ધાર્મિક નેતાઓ મૃતકો માટે તમામ ધર્મના પાઠ કરશે. મૃતકોની સ્મૃતિને પણ મૌન અંજલિ આપવામાં આવશે. કાર્યક્રમમાં અગ્ર સચિવ ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટના રાહત અને પુનર્વસન, ડાયરેક્ટર ગેસ રાહત અને પ્રતિષ્ઠિત નાગરિકો ઉપસ્થિત રહેશે.

વર્ષ 1984માં ભોપાલમાં યુનિયન કાર્બાઈડ ફેક્ટરીમાંથી 2 અને 3 ડિસેમ્બરની રાત્રે ઝેરી ગેસ મિથાઈલ આઈસોસાયનેટ લીક થયો હતો.નોંધનીય છે કે વર્ષ 1984માં 2જી અને 3જી ડિસેમ્બરની વચ્ચેની રાત્રે રાજ્યની રાજધાની ભોપાલમાં યુનિયન કાર્બાઈડ ફેક્ટરીમાંથી ઝેરી ગેસ મિથાઈલ આઈસોસાયનેટ લીક થયો હતો, જેના કારણે હજારો લોકોના મોત થયા હતા અને લાખો લોકો તેનાથી પ્રભાવિત થયા હતા. હજારો અસરગ્રસ્ત લોકો હજુ પણ તેની ખરાબ અસરો ભોગવવા મજબૂર છે. એ દુર્ઘટનાને 40 વર્ષ થઈ ગયા છે, પરંતુ પીડિતોના ઘા હજુ પણ તાજા છે.

આ ગેસ દુર્ઘટનામાં પાંચ લાખથી વધુ લોકોને અસર થઈ હતી
એક સંશોધનમાં એ હકીકત સામે આવી છે કે ભોપાલ ગેસ પીડિતોની વસાહતમાં રહેતા લોકોને અન્ય વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોની તુલનામાં કિડની, ગળા અને ફેફસાંનું કેન્સર 10 ગણું વધારે છે. આ ઉપરાંત આ વસાહતમાં ટીબી અને પેરાલિસિસના દર્દીઓની સંખ્યા પણ ઘણી વધારે છે. આ ગેસ દુર્ઘટનામાં પાંચ લાખથી વધુ લોકો પ્રભાવિત થયા હતા, જેમાંથી હજારો લોકોના ઘટનાસ્થળે જ મૃત્યુ થયા હતા અને જેઓ બચી ગયા હતા તેઓ વિવિધ ગંભીર રોગોને કારણે જીવતા હોવા છતાં દરેક ક્ષણે મરવા માટે મજબૂર છે. આમાંથી ઘણા લોકો કેન્સર સહિત અનેક ગંભીર બીમારીઓથી પીડિત છે. આટલા વર્ષો પછી પણ ઝેરી ગેસના સંપર્કમાં આવેલા લોકોના પરિવારોમાં શારીરિક અને માનસિક રીતે અક્ષમ બાળકો જન્મી રહ્યા છે, સરકારી આંકડાઓ અનુસાર, ગેસની દુર્ઘટનાને કારણે 3787 લોકોના મોત થયા છે અને લગભગ 5,58,125 લોકોને અસર થઈ છે. ગેસ

ઘણા લોકો અંધત્વ સહિત વિવિધ પ્રકારની શારીરિક વિકલાંગતાનો ભોગ બન્યા હતા
જો કે, ઘણી એનજીઓએ દાવો કર્યો છે કે મૃત્યુઆંક 10થી 15 હજારની વચ્ચે હતો અને ઘણા લોકો અંધત્વથી લઈને વિવિધ પ્રકારની શારીરિક વિકલાંગતાનો શિકાર બન્યા હતા. વિવિધ અંદાજો અનુસાર, લગભગ આઠ હજાર લોકો બે અઠવાડિયામાં મૃત્યુ પામ્યા હતા, જ્યારે લગભગ આઠ હજાર લોકો લીક થયેલા ગેસને લગતી બીમારીઓને કારણે મૃત્યુ પામ્યા હતા.

MHRCમાં સર્વધર્મ સભા અને વૃદ્ધ ગેસ અસરગ્રસ્ત દર્દીઓનું સન્માન
અહીં, ભોપાલ મેમોરિયલ હોસ્પિટલ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર (BMHRC) ના 'ટ્રિબ્યુટ એન્ડ હોપ' મેમોરિયલ પાસે સર્વધર્મ સભાનું પણ આયોજન કરવામાં આવશે. જેમાં તમામ ધર્મના ધર્મગુરુઓ પોતપોતાના ધર્મગ્રંથોનું પઠન કરશે. આ પછી, 85 વર્ષથી વધુ વયના ગેસથી પીડિત વૃદ્ધ દર્દીઓનું સન્માન કરવામાં આવશે. આરોગ્ય વિભાગના સહયોગથી BMHRCના તમામ આરોગ્ય કેન્દ્રોમાં આરોગ્ય શિબિરોનું આયોજન કરવામાં આવશે.

લોકોની આરોગ્ય તપાસ, મફત તપાસ અને દવાનું વિતરણ, બિનચેપી રોગોની તપાસ
આ કેમ્પમાં લોકોની આરોગ્ય તપાસ, મફત તપાસ અને દવાઓનું વિતરણ, બિનચેપી રોગોની તપાસ કરવામાં આવશે. શિબિરોમાં આભા અને આયુષ્માન આઈડી બનાવવામાં આવશે. ગરીબ દર્દીઓ માટે રોટરી ક્લબ અને મહાવીર ઈન્ટરનેશનલ નામની સંસ્થાઓ દ્વારા પણ ધાબળાનું દાન કરવામાં આવ્યું છે, જેનું વોર્ડમાં વિતરણ કરવામાં આવશે.

ખાસ કવરનું અનાવરણ કરવામાં આવશે
BMHRC તાજેતરમાં તેની સ્થાપનાના 25મા વર્ષમાં પ્રવેશી છે. ભારતીય ટપાલ વિભાગ દ્વારા ગેસ દુર્ઘટનાની 40મી વર્ષગાંઠ પર સંસ્થાના આ યોગદાનને ચિહ્નિત કરવા માટે એક વિશેષ કવર જારી કરવામાં આવશે. સ્પેશિયલ કવર એ પોસ્ટ વિભાગ દ્વારા જારી કરાયેલ એક અનન્ય પોસ્ટલ કવર છે, જે કોઈ મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગ, ઘટના, વ્યક્તિ, સ્થળ અથવા ઐતિહાસિક, સાંસ્કૃતિક, સામાજિક અથવા વૈજ્ઞાનિક મહત્વના વિષયને સમર્પિત છે. તે ચોક્કસ વિષયો પર લોકોમાં જાગૃતિ ફેલાવવા માટે પણ જારી કરવામાં આવે છે. તે વિશિષ્ટ ડિઝાઇન અને પ્રતીકો સાથે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે જે પ્રસંગ અથવા થીમનું પ્રતીક છે. આ પ્રસંગે મધ્યપ્રદેશ સર્કલના ચીફ પોસ્ટ માસ્ટર જનરલ વિનીત માથુર, ટપાલ સેવાના વડા પવન કુમાર દાલમિયા અને BMHRCના પ્રભારી નિયામક ડૉ. મનીષા શ્રીવાસ્તવ ઉપસ્થિત રહેશે.

ભોપાલમાં આજે છે રજા 
ભોપાલ જિલ્લા માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલ સ્થાનિક રજા હેઠળ, ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટના સ્મારક દિવસ નિમિત્તે માત્ર ભોપાલ શહેર માટે સ્થાનિક રજા જાહેર કરવામાં આવી છે.