મત્સ્ય ઉદ્યોગ માટે કેન્દ્રએ રૂ. 4,969 કરોડના પેકેજને મંજૂરી આપી

નાણાકીય વર્ષ 2021થી નાણાકીય વર્ષ 2024 અને વર્તમાન નાણાકીય વર્ષ (FY25) દરમિયાન નાના માછીમારી સમુદાયો, પરંપરાગત માછીમારોના વિકાસ અને તેમને આજીવિકા સહાય પૂરી પાડવા માટે કેન્દ્રના મત્સ્યોદ્યોગ વિભાગે રૂ. 1823.58 કરોડના કેન્દ્રીય હિસ્સા સાથે રૂ. 4969.62 કરોડની દરખાસ્તો મંજૂર કરી છે. 

રાજ્યસભામાં એક લેખિત જવાબમાં આ માહિતી આપતાં મત્સ્યોદ્યોગ, પશુપાલન અને ડેરી મંત્રી રાજીવ રંજન સિંહે જણાવ્યું હતું કે, મત્સ્યોદ્યોગ ક્ષેત્રના વિકાસ અને માછીમારોના કલ્યાણ માટે રૂ. 20,050 કરોડના રોકાણ સાથે પ્રધાનમંત્રીના મત્સ્યોદ્યોગ સંપદા યોજના (PMMSY) હેઠળ નાણાકીય વર્ષ 2020-21 થી અમલમાં મુકવામાં આવી છે.

તેમણે કહ્યું હતું કે આબોહવા-મૈત્રીપૂર્ણ જળચરઉછેરને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, વિભાગ મુખ્યત્વે પર્યાવરણીય અસરોને ઘટાડવા માટે સીવીડ, ઓપન સી કેજ ફાર્મિંગ, કૃત્રિમ ખડકોની સ્થાપના, દરિયાઈ પશુપાલન, સંકલિત માછલી ઉછેર અને અન્ય આબોહવા-ફ્રેંડલી મેરીકલ્ચર પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે.

વધુમાં, મત્સ્યોદ્યોગ વિભાગે પરંપરાગત માછીમારો માટે 480 ઊંડા દરિયાઈ માછીમારીના જહાજોના સંપાદનની દરખાસ્ત કરી છે, જેમાં પરંપરાગત માછીમારોની આજીવિકા વધારવા માટે રૂ. 769.64 કરોડના ખર્ચે નિકાસ ક્ષમતા માટે 1,338 વર્તમાન માછીમારીના જહાજોને અપગ્રેડ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ કહ્યું હતું કે, PMMSY હેઠળ, માછીમારી પ્રતિબંધના સમયગાળા દરમિયાન પરંપરાગત અને સામાજિક-આર્થિક રીતે પછાત સક્રિય માછીમારોના પરિવારોને આજીવિકા અને પોષણ સહાય માટે વાર્ષિક 5.94 લાખ માછીમારોને નાણાકીય સહાય આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત 131.13 લાખ માછીમારોને વીમા કવચ પણ આપવામાં આવ્યું છે.

ભારતનું વાર્ષિક મત્સ્ય ઉત્પાદન 2014 થી લગભગ બમણું વધીને 17.5 મિલિયન ટન થયું છે, જેમાં આંતરદેશીય માછીમારી હવે દરિયાઈ માછીમારી 13.2 મિલિયન ટનને વટાવી ગઈ છે.

દેશ હવે વૈશ્વિક સ્તરે બીજા નંબરનો સૌથી મોટો માછલી ઉત્પાદક બની ગયો છે, જેમાં અંદાજે 30 મિલિયન લોકો સમગ્ર મૂલ્ય શૃંખલામાં માછલી ઉત્પાદન સાથે સંકળાયેલા છે. વિશ્વના કુલ માછલી ઉત્પાદનમાં ભારતનો હિસ્સો 8 ટકા જેટલો છે.