'સ્ટેન્ડ-અપ ઈન્ડિયા' યોજનાના 7 બેજોડ વર્ષ, દેશના ઉભરતા ઉદ્યોગ સાહસિકોને આપે છે નવી ઉડાન

પીએમ મોદીએ કહ્યું હતું- 'નવું ભારત ઉદ્યોગસાહસિક ઉર્જાથી ભરેલું છે અને સ્ટેન્ડ-અપ ઈન્ડિયા પહેલ આ ભાવનાને દિશા આપશે.' એવું જ થયું છે. ખરેખર, 'સ્ટેન્ડ-અપ ઈન્ડિયા' યોજનાના 7 વર્ષ બેજોડ રહ્યા છે. આ સમય દરમિયાન, યોજનાએ ઘણા સીમાચિહ્નો હાંસલ કર્યા છે અને ઘણા નવા પરિમાણો સ્થાપિત કર્યા છે.

ભારતના યુવાનો માટે પ્રગતિનો માર્ગ ખોલ્યો

વૈશ્વિક કરૂણાંતિકા કોવિડ-19ના મુશ્કેલ સમયમાં પણ આ યોજનાએ સમગ્ર દેશમાં તેની કામગીરી અવિરતપણે ચાલુ રાખી અને તેના લક્ષિત લાભાર્થી જૂથને લોન આપી. આ દરમિયાન જ્યાં એક તરફ વિશ્વના અગ્રણી વિકસિત અને વિકાસશીલ દેશો અનેક આર્થિક પડકારોનો સામનો કરી રહ્યા હતા, તો બીજી તરફ ભારત તેની નક્કર નીતિઓ અને મજબૂત નીતિઓના આધારે આર્થિક રીતે સશક્ત બનીને વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થા તરીકે ઉભરી આવ્યું. આ સંદર્ભમાં, સ્ટેન્ડ અપ ઈન્ડિયા જેવી યોજનાઓએ ભારતના યુવાનો માટે પ્રગતિનો માર્ગ ખોલ્યો.

18 વર્ષથી ઉપરની મહિલાઓના સપના સાકાર થઈ રહ્યા છે

'સ્ટેન્ડ-અપ ઈન્ડિયા' 18 વર્ષથી ઉપરની મહિલાઓ, અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) વચ્ચે ઉદ્યોગસાહસિકતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે શરૂ કરવામાં આવી હતી. યોજના હેઠળ આ મહિલાઓને 10 લાખ રૂપિયાથી લઈને 1 કરોડ રૂપિયા સુધીની બેંક લોન આપવામાં આવે છે. આજે આ યોજના મહેનતુ, ઉત્સાહી અને મહત્વાકાંક્ષી SC, ST અને મહિલા સાહસિકોને તેમના સપનાને વાસ્તવિકતામાં ફેરવવા માટે સશક્તિકરણ કરી રહી છે.

80% થી વધુ લોન મહિલાઓને આપવામાં આવે છે

સ્ટેન્ડ-અપ ઇન્ડિયા યોજના નાણાકીય સમાવેશ માટેના રાષ્ટ્રીય મિશનના ત્રીજા સ્તંભ પર આધારિત છે, એટલે કે “ફંડિંગ ધ અનફંડેડ” સ્કીમ. અનુસૂચિત વાણિજ્ય બેંકોની શાખાઓમાંથી SC/ST અને મહિલા સાહસિકોને અવિરત ધિરાણ પ્રવાહની ઉપલબ્ધતાની ખાતરી કરી. આ યોજના ઉદ્યોગસાહસિકો, તેમના કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારોના જીવનધોરણને સુધારવામાં મહત્વની છે. આ યોજના હેઠળ આપવામાં આવેલી 80% થી વધુ લોન મહિલાઓને આપવામાં આવી છે.

સ્ટેન્ડ-અપ ઇન્ડિયાનો ઉદ્દેશ આ મુજબ છે:

• મહિલાઓ, SC અને ST વર્ગોમાં ઉદ્યોગસાહસિકતાને પ્રોત્સાહન આપવું;

• મેન્યુફેક્ચરિંગ, સેવાઓ અથવા વેપાર ક્ષેત્ર અને કૃષિ સાથે સંકળાયેલી પ્રવૃત્તિઓમાં ગ્રીન ફિલ્ડ ઉદ્યોગસાહસો માટે લોન પૂરી પાડવી;

• અનુસૂચિત કોમર્શિયલ બેંકોની બેંક શાખા દીઠ અનુસૂચિત જાતિ/અનુસૂચિત જનજાતિના ઓછામાં ઓછા એક ધીરાણ લેનાર ઉમેદવાર અને ઓછામાં ઓછી એક મહિલા ધીરાણ લેનાર ઉમેદવારને રૂ. 10 લાખથી રૂ. 100 લાખની વચ્ચેની બેંક લોનની સુવિધા આપવી.

સ્ટેન્ડ-અપ ઇન્ડિયા શા માટે?

SC, ST અને મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકોને ઉદ્યોગસાહસો સ્થાપવામાં, લોન મેળવવામાં અને વ્યવસાયમાં સફળ થવા માટે સમયાંતરે જરૂરી અન્ય સહાયતામાં આવતા પડકારોને પહોંચી વળવા માટે સ્ટેન્ડ-અપ ઇન્ડિયા યોજના બનાવવામાં આવી છે. આથી આ યોજનામાં એવી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે જે લક્ષ્ય વર્ગોને વ્યવસાય કરવા માટે સહાયક માહોલ પૂરો પાડે અને તેને આગળ ધપાવે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય તમામ બેંકની શાખાઓને તેમની પાસેથી ધીરાણ લેનાર SC, ST અને મહિલાઓને તેમના પોતાના ગ્રીનફિલ્ડ ઉદ્યોગસાહસો સ્થાપવા માટે ધીરાણ પૂરું પાડવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે. ઇચ્છુક અરજદારો આ યોજના હેઠળ અહીં આપેલા વિકલ્પો દ્વારા અરજી કરી શકે છે:

• સીધા શાખામાં અથવા,

• સ્ટેન્ડ-અપ ઇન્ડિયા પોર્ટલ (www.standupmitra.in) દ્વારા અથવા,

• લીડ ડિસ્ટ્રિક્ટ મેનેજર (LDM) દ્વારા.

આ લોન માટે પાત્રતા ધરાવનારા તમામ ઉમેદવારો કોણ છે?

• SC/ST અને/અથવા મહિલા સાહસિકો કે જેમની ઉંમર 18થી વધુ હોય;

• આ યોજના હેઠળની લોન માત્ર ગ્રીન ફિલ્ડ પ્રોજેક્ટ માટે જ ઉપલબ્ધ છે. ગ્રીન ફિલ્ડનો અર્થ એવો થાય છે કે, આ સંદર્ભમાં, મેન્યુફેક્ચરિંગ, સેવાઓ અથવા વેપાર ક્ષેત્ર અને કૃષિ સાથે સંકળાયેલી પ્રવૃત્તિઓમાં લાભાર્થીનું પ્રથમ વખત ઉદ્યોગસાહસ છે;

• બિન-વ્યક્તિગત ઉદ્યોગસાહસોના કિસ્સામાં, 51% શેર હિસ્સો અને નિયંત્રણ હિસ્સો SC/ST અને/અથવા મહિલા ઉદ્યોગસાહસિક પાસે હોવો જોઇએ;

• ધીરાણ લેનારાઓ કોઇપણ બેંક/નાણાકીય સંસ્થામાં નાદાર ન હોવા જોઇએ;

• આ યોજનામાં '15% સુધી' માર્જિન મનીની વિભાવના કરવામાં આવી છે જે પાત્રતા ધરાવતી કેન્દ્ર/રાજ્ય યોજનાઓ સાથે એકકેન્દ્રિતામાં પ્રદાન કરી શકાય છે. કોઇ પણ સંજોગોમાં, ધીરાણ લેનારાએ પ્રોજેક્ટ ખર્ચના ઓછામાં ઓછા 10% પોતાના યોગદાન તરીકે લાવવાની રહેશે.

હેન્ડહોલ્ડિંગ સહકાર:

સંભવિત ઋણધારકોને લોન માટે બેંકો સાથે લિંક કરવા ઉપરાંત, સ્મોલ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ ડેવલપમેન્ટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SIDBI) દ્વારા સ્ટેન્ડ અપ ઇન્ડિયા સ્કીમ માટે તૈયાર કરવામાં આવેલા ઑનલાઇન પોર્ટલ www.standupmitra.in પર પણ સંભવિત ઉદ્યોગસાહસિકોને તેમના વ્યવસાયિક સાહસો સ્થાપવાના તેમના પ્રયાસમાં, તાલીમથી શરૂ કરીને બેંકની જરૂરિયાતો અનુસાર લોન અરજીઓ ભરવા સુધીના કાર્યોમાં માર્ગદર્શન પૂરું પાડવામાં આવે છે. 8,000થી વધુ હેન્ડહોલ્ડિંગ એજન્સીઓના નેટવર્ક દ્વારા, આ પોર્ટલ સંભવિત ધીરાણ લેનારાઓને ચોક્કસ કૌશલ્ય ધરાવતી વિવિધ એજન્સીઓ જેમ કે, કૌશલ્ય કેન્દ્રો, માર્ગદર્શક સહાયતા, ઉદ્યોગસાહસિકતા વિકાસ કાર્યક્રમ કેન્દ્રો, જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્ર સાથે જોડવા માટે તેમના સરનામાં અને સંપર્ક નંબર સાથે પગલાંવાર માર્ગદર્શનની સુવિધા આપે છે.

સ્કીમને 2025 સુધી લંબાવવામાં આવી છે

હા, આ યોજના દેશના ઉભરતા સાહસિકોને નવી ઉડાન આપવામાં ઘણી મદદરૂપ સાબિત થઈ છે. 'સ્ટેન્ડ અપ ઈન્ડિયા' યોજના '5 એપ્રિલ 2016' ના રોજ આર્થિક સશક્તિકરણ અને રોજગાર નિર્માણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને પાયાના સ્તરે ઉદ્યોગસાહસિકતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે શરૂ કરવામાં આવી હતી. હવે આ યોજનાને વર્ષ 2025 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.

21.03.2023 સુધીમાં આ યોજનાની સિદ્ધિઓ

આ પ્રસંગે બોલતા, કેન્દ્રીય નાણા અને કોર્પોરેટ બાબતોના પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે કહ્યું, “મારા માટે એ ગૌરવ અને સંતોષની વાત છે કે 1.8 લાખથી વધુ મહિલાઓ અને SC/ST ઉદ્યોગ સાહસિકોને 1.8 લાખથી વધુ લોન મંજૂર કરવામાં આવી છે. 40,710 કરોડ સુધીની કુલ લોનની રકમ જારી કરવામાં આવી છે. તેની યોજના દ્વારા 1.44 લાખથી વધુ મહિલાઓને લાભ મળ્યો છે.

• સ્ટેન્ડ અપ ઇન્ડિયા યોજના શરૂ કરવામાં આવી ત્યારથી 21.03.2023 સુધીમાં 180,636 ખાતાઓને આ યોજના હેઠળ રૂ. 40,710 કરોડ મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે.