7,280 કરોડના 'સિન્ટર્ડ રેર અર્થ પરમેનન્ટ મેગ્નેટના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાની યોજના'ને મંજૂરી

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે બુધવારે 7,280 કરોડના નાણાકીય ખર્ચ સાથે 'સિન્ટર્ડ રેર અર્થ પરમેનન્ટ મેગ્નેટના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાની યોજના'ને મંજૂરી આપી.

આ પ્રકારની પ્રથમ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય ભારતમાં 6,000 મેટ્રિક ટન પ્રતિ વર્ષ (MTPA) સંકલિત રેર અર્થ પરમેનન્ટ મેગ્નેટ (REPM) ઉત્પાદન સુવિધા સ્થાપિત કરવાનો છે, જેનાથી આત્મનિર્ભરતા વધશે અને ભારત વૈશ્વિક REPM બજારમાં એક મુખ્ય ખેલાડી તરીકે સ્થાપિત થશે. REPM એ સૌથી મજબૂત પ્રકારના કાયમી ચુંબકોમાંનો એક છે અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, નવીનીકરણીય ઉર્જા, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, એરોસ્પેસ અને સંરક્ષણ એપ્લિકેશનો માટે મહત્વપૂર્ણ છે. આ યોજના સંકલિત REPM ઉત્પાદન સુવિધાઓના નિર્માણને સમર્થન આપશે, જેમાં દુર્લભ પૃથ્વી ઓક્સાઇડને ધાતુઓમાં, ધાતુઓને એલોયમાં અને એલોયને ફિનિશ્ડ REPMમાં રૂપાંતરિત કરવાનો સમાવેશ થાય છે.

ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, નવીનીકરણીય ઉર્જા, ઔદ્યોગિક એપ્લિકેશનો અને ગ્રાહક ઇલેક્ટ્રોનિક્સની ઝડપથી વધતી માંગને કારણે, ભારતમાં REPM વપરાશ 2025 થી 2030 સુધીમાં બમણો થવાની ધારણા છે. હાલમાં, ભારતની REPM માંગ મુખ્યત્વે આયાત દ્વારા પૂરી કરવામાં આવે છે. આ પહેલ સાથે, ભારત તેની પ્રથમ સંકલિત REPM ઉત્પાદન સુવિધાઓ સ્થાપિત કરશે, રોજગારીનું સર્જન કરશે, આત્મનિર્ભરતાને મજબૂત બનાવશે અને 2070 સુધીમાં ચોખ્ખી શૂન્યતા પ્રાપ્ત કરવાની રાષ્ટ્રની પ્રતિબદ્ધતાને આગળ વધારશે.

આ યોજનાનો કુલ નાણાકીય ખર્ચ રૂ. 7,280 કરોડ છે, જેમાં પાંચ વર્ષમાં REPM વેચાણ પર રૂ. 6,450 કરોડનું વેચાણ-સંલગ્ન પ્રોત્સાહન અને REPM ઉત્પાદન સુવિધાઓના કુલ 6,000 MTPA સ્થાપવા માટે રૂ.750 કરોડની મૂડી સબસિડીનો સમાવેશ થાય છે. આ યોજનાનો હેતુ વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મક બોલી પ્રક્રિયા દ્વારા પાંચ લાભાર્થીઓને કુલ ક્ષમતા ફાળવવાનો છે. દરેક લાભાર્થીને વાર્ષિક 1,200 મેટ્રિક ટન સુધીની ક્ષમતા ફાળવવામાં આવશે. આ યોજનાનો કુલ સમયગાળો કોન્ટ્રાક્ટ આપવામાં આવ્યાની તારીખથી 7 વર્ષનો રહેશે, જેમાં એકીકૃત REPM ઉત્પાદન સુવિધા સ્થાપવા માટે 2 વર્ષનો સમયગાળો અને REPM વેચાણ પર પ્રોત્સાહનો આપવા માટે 5 વર્ષનો સમાવેશ થાય છે. સરકારની આ પહેલ સ્થાનિક REPM ઉત્પાદન ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવા અને વૈશ્વિક બજારોમાં સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા તરફ એક ઐતિહાસિક પગલું છે.