CJI સૂર્યકાંતે ડેટા પ્રોટેક્શન એક્ટ પર સુનાવણીની ખાતરી આપી

ડેટા સુરક્ષા આજે એક વૈશ્વિક મુદ્દો બની ગયો છે અને વિશ્વભરમાં ગંભીર ચિંતાઓ ઉભી થઈ રહી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે ડેટા પ્રોટેક્શન એક્ટ 2025ને પડકારતી વિવિધ અરજીઓ પર વહેલી સુનાવણીની ખાતરી આપી હતી. સુનાવણી દરમિયાન, મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતે આ મુદ્દાને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાવતા કહ્યું કે, ડેટા સુરક્ષા આજે એક વૈશ્વિક મુદ્દો બની ગયો છે અને વિશ્વભરમાં ગંભીર ચિંતાઓ ઉભી થઈ રહી છે. સુનાવણી દરમિયાન, મુખ્ય ન્યાયાધીશે ટિપ્પણી કરી કે, ડેટા ઝડપથી નવી ચલણ બની રહ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે, ડેટા સુરક્ષાનો મુદ્દો ફક્ત ભારત પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ વૈશ્વિક ચિંતાનો વિષય છે. તેમણે એ પણ નોંધ્યું કે, દેશમાંથી નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં ડેટા વિદેશમાં ટ્રાન્સફર થઈ રહ્યો છે, અને આ પાસાને પણ ગંભીરતાથી સંબોધવાની જરૂર છે.

CJIએ શું કહ્યું ?

અરજદારોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વરિષ્ઠ વકીલ ઇન્દિરા જયસિંહે કોર્ટ સમક્ષ નવા ડેટા સુરક્ષા કાયદાને પડકારતી અરજીનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે કાયદામાં "ખાનગી અને વ્યક્તિગત ડેટા" ની સ્પષ્ટ વ્યાખ્યાનો અભાવ છે. તેમણે દલીલ કરી હતી કે માહિતી ટેકનોલોજી અધિનિયમ, 2000 હેઠળ, જો તેમની ડેટા ગોપનીયતાનું ઉલ્લંઘન થાય તો વ્યક્તિઓને વળતર મેળવવાનો અધિકાર હતો, પરંતુ નવા કાયદામાં આ જોગવાઈમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે નવા કાયદા હેઠળ, પીડિતને સીધા નહીં, પરંતુ રાજ્ય અથવા ડેટા સુરક્ષા બોર્ડને વળતર ચૂકવવામાં આવશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે આ બોર્ડની ન્યાયિક (ટ્રિબ્યુનલ) દેખરેખ માટે કોઈ સ્પષ્ટ જોગવાઈ નથી, જે જવાબદારી પર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.

મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાન્તે કહ્યું કે દેખરેખની જોગવાઈ કરતી કોઈપણ ટ્રિબ્યુનલ અથવા બોર્ડ અર્ધ-ન્યાયિક સંસ્થા હોવી જોઈએ અને ન્યાયિક સમીક્ષાને પાત્ર હોવી જોઈએ. સુનાવણી દરમિયાન, ઇન્દિરા જયસિંહે એમ પણ કહ્યું હતું કે, આ કેસમાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ પાસાઓ પર વિચાર કરવાની જરૂર છે. આમાં સરકારને આપવામાં આવેલી મુક્તિઓ, કોઈપણ ડેટા સુધી સરકારની સંભવિત ઍક્સેસ, પત્રકારોને માહિતીના અધિકાર પર મુક્તિઓ ન આપવાની અસર અને ડેટાની સાર્વભૌમત્વનો સમાવેશ થાય છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતે કોર્ટને કહ્યું કે દેશનો ડેટા વિદેશમાં ટ્રાન્સફર થઈ રહ્યો છે કે કેમ અને તેને કેવી રીતે સુરક્ષિત કરવામાં આવી રહ્યો છે તેની પણ તપાસ થવી જોઈએ. વધુમાં, ડેટા પ્રોટેક્શન બોર્ડની ભૂમિકા અને ડેટા ગોપનીયતા ઉલ્લંઘન માટે વળતર જેવા મુદ્દાઓ પર ન્યાયિક વિચારણાની જરૂર છે. મામલાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને, સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે આ એક મહત્વપૂર્ણ બંધારણીય અને તકનીકી મુદ્દો છે, જેની પ્રાથમિકતાના ધોરણે સુનાવણી કરવામાં આવશે.