ડાંગના આદિવાસીઓની પરંપરાગત જીવનશૈલી

ડાંગના આદિવાસીઓની પરંપરાગત જીવનશૈલી: મહુડાના બીજમાંથી બનતું 'ડોળીનું તેલ' બન્યું સ્થાનિકોની પ્રથમ પસંદ

પ્રકૃતિની ગોદમાં વસેલા ડાંગ જિલ્લાના આદિવાસીઓ અને સ્થાનિક લોકો પોતાની સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ અને પરંપરાઓને આજે પણ અકબંધ જાળવી રાખ્યા છે. ડાંગના આદિવાસીઓ માટે મહુડાનું વૃક્ષ અને તેના ફળ-બીજ જીવનશૈલીનો અભિન્ન અંગ રહ્યા છે. મહુડાના બીજમાંથી તૈયાર થતા વિશેષ તેલને સ્થાનિક ભાષામાં 'ડોળીનું તેલ' કહેવામાં આવે છે, જે ડાંગના લોકોના રસોડા અને આયુર્વેદિક ઉપચારોમાં વિશેષ સ્થાન ધરાવે છે.

ગામડાઓમાંથી મોટા પ્રમાણમાં થઈ રહી છે તેલની ખરીદી
આ અંગે વધુ માહિતી આપતા સ્થાનિક નિષ્ણાત સુરેશભાઈ તૈલીએ જણાવ્યું હતું કે, ડાંગના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી અત્યાર સુધીમાં આશરે 2000 કિલોગ્રામ (૨ ટન) જેટલું ડોળીનું તેલ તૈયાર કરાવીને લોકો લઈ ગયા છે. આંકડાઓ દર્શાવે છે કે સ્થાનિક લોકોમાં આ પરંપરાગત તેલની માંગ સતત જળવાઈ રહી છે.

ડોળીના તેલના વિશેષ ઉપયોગો:

ડાંગના આદિવાસીઓ દ્વારા આ તેલનો ઉપયોગ વિવિધ પરંપરાગત અને સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓ બનાવવા માટે કરવામાં આવે છે, જેનો સ્વાદ અદ્ભુત હોય છે.

આયુર્વેદિક અને આરોગ્યપ્રદ ગુણો: 

આયુર્વેદિક દ્રષ્ટિએ પણ મહુડો અને તેનું તેલ અત્યંત ગુણકારી માનવામાં આવે છે. સાંધાના દુખાવા, ત્વચા સંબંધી સમસ્યાઓ અને શરીરને ઊર્જા પૂરી પાડવામાં આ તેલ ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થાય છે.

મહુડાનું આ તેલ માત્ર ખાદ્ય પદાર્થ જ નથી, પરંતુ ડાંગની આદિવાસી સંસ્કૃતિ, પરંપરાગત ખાનપાન અને વનૌષધિ આધારિત જીવનશૈલીનું એક જીવંત ઉદાહરણ બની ગયું છે.