દેશી ઘી: ભારતનો અસલી સુપરફૂડ, જે સ્વાદ અને સ્વાસ્થ્ય બંનેનું રાખે ધ્યાન

દેશી ઘીને ભારતનો અસલી સુપરફૂડ ગણાવવામાં આવ્યો છે, જે સદીઓથી તાકાત અને લાંબી ઉંમરનું પ્રતીક છે. તેમાં રહેલા ઓમેગા-3 અને વિટામિન K2 જેવા પોષક તત્વો તેને સંપૂર્ણ ઔષધિ બનાવે છે, જે પાચન સુધારે છે, મગજને પોષણ આપે છે અને સાંધાને મજબૂત કરે છે. આયુર્વેદ તેને 'યોગવાહી', 'રસાયણ' અને ત્રણેય દોષોને સંતુલિત કરનારું શ્રેષ્ઠ સ્નિગ્ધ તત્વ માને છે.

દેશી ઘી માત્ર ખાવાનો સ્વાદ વધારવાવાળી વસ્તુ નથી, પરંતુ ભારતનો સદીઓથી માનવામાં આવતો અસલી સુપરફૂડ છે. આપણા દેશમાં ઘીને તાકાત અને લાંબી ઉંમરનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. આજે વિજ્ઞાન પણ માને છે કે દેશી ગાયનું ઘી દુનિયાના સૌથી પૌષ્ટિક ખાદ્ય પદાર્થોમાંથી એક છે. તેમાં રહેલા સીએલએ, બ્યુટ્રેટ, ઓમેગા-3, વિટામિન એ, ડી, ઈ, કે2 અને અનેક પ્રકારના ફેટી એસિડ્સ તેને એક સંપૂર્ણ ઔષધિ બનાવી દે છે. આયુર્વેદમાં તેને યોગવાહી કહેવામાં આવ્યું છે જે બીજી ઔષધિઓની ક્ષમતા પણ વધારી દે છે.

ઘીની સૌથી ખાસ વાત એ છે કે તે પાચનને મજબૂત બનાવે છે. તેમાં રહેલું બ્યુટ્રિક એસિડ આંતરડાને હીલ કરે છે, ઇરીટેબલ બાઉલ સિન્ડ્રોમ અને એસિડિટીને શાંત કરે છે અને અગ્નિને વધારે છે. મગજ માટે તો ઘી કોઈ અમૃતથી ઓછું નથી. તે મગજને સ્નિગ્ધતા આપે છે, યાદશક્તિ સુધારે છે અને તણાવ ઓછો કરવામાં મદદ કરે છે. મહિલાઓમાં હોર્મોન બેલેન્સ, પીસીઓડી, થાઇરોઇડ અને પીરિયડ્સ સંબંધિત સમસ્યાઓમાં પણ ઘીના સારા પ્રભાવ માનવામાં આવે છે.

હાડકાં અને સાંધા માટે પણ ઘી ખૂબ જ ફાયદાકારક છે, કારણ કે તેમાં રહેલું વિટામિન કે2 કેલ્શિયમને સાચી જગ્યાએ હાડકાંમાં જમા કરે છે. સાંધાઓમાં સ્નેહન વધે છે અને દુખાવો ઓછો થાય છે. શિયાળામાં ઘી શરીરને ગરમી આપે છે, વાયરલ ઇન્ફેક્શનથી બચાવે છે અને રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત કરે છે.

આયુર્વેદમાં ઘીને રસાયણ, મેધ્ય (મગજ માટે ટોનિક)અને ઉંમર વધારનારું જણાવવામાં આવ્યું છે. તે વાત-પિત્ત-કફ ત્રણેય દોષોને સંતુલિત કરે છે અને શરીરની દરેક ધાતુને પોષણ આપે છે. ચરક સંહિતામાં ઘીને દરેક ઋતુમાં સેવન કરવા યોગ્ય સર્વશ્રેષ્ઠ સ્નિગ્ધ ગણાવવામાં આવ્યું છે.

ઘીના ઘણાં ઘરેલું ઉપયોગો આજે પણ લોકો કરે છે, જેમ કે શરદી-ખાંસીમાં આદુવાળું ઘી, ત્વચા માટે હળદર-ઘીનો લેપ, કબજિયાતમાં રાત્રે ઘીવાળું નવશેકું દૂધ, વાળ ખરવા પર ઘીની માલિશ અને હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે લસણ સાથે ઘીનું સેવન. બાળકોને ઓછી માત્રામાં મધ સાથે ઘી આપવામાં આવે છે જેથી પાચન અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ સુધરે. આંખોના સૂકાપણામાં ત્રિફળા ઘી, એસિડિટીમાં ઘીનું સેવન અને નસ્યના રૂપમાં ઘીના 1-2 ટીપાં પણ પરંપરાગત ઉપાયોનો ભાગ છે.