આર્થિક સર્વેમાં નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં જીડીપી 6.5 થી 7 ટકા રહેવાનો અંદાજ

સર્વે અનુસાર, મૂડી ખર્ચ પર સરકારના ભાર અને ખાનગી રોકાણમાં સતત ગતિએ મૂડી નિર્માણ વૃદ્ધિને વેગ આપ્યો

કેન્દ્રીય નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે સોમવારે લોકસભામાં નાણાકીય વર્ષ 2023-24 માટે આર્થિક સર્વે રજૂ કર્યો. આ આર્થિક સર્વેમાં, સરકારે વર્તમાન નાણાકીય વર્ષ 2024-25 દરમિયાન વાસ્તવિક ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક પ્રોડક્ટ (જીડીપી) વૃદ્ધિ દર 6.5 થી 7 ટકા રહેવાનો અંદાજ મૂક્યો છે. આર્થિક સર્વેમાં જોખમોને સંતુલિત રાખવામાં આવ્યા છે.

નાણા મંત્રાલયના આર્થિક બાબતોના વિભાગના આર્થિક વિભાગ દ્વારા અને મુખ્ય આર્થિક સલાહકારની દેખરેખ હેઠળ તૈયાર કરાયેલ આર્થિક સર્વે દસ્તાવેજ, 2023-24 (એપ્રિલ-માર્ચ) માટે અર્થતંત્રની સ્થિતિ અને વિવિધ સૂચકાંકો વિશે માહિતી આપે છે.  અને વર્તમાન વર્ષ માટે થોડો અંદાજ.

ભારતીય નાણાકીય ક્ષેત્ર માટે દૃષ્ટિકોણ તેજસ્વી રહેશે

સોમવારે સંસદમાં રજૂ કરાયેલા આર્થિક સર્વે 2023-24 અનુસાર ભારતીય અર્થતંત્રે રોગચાળા પછી વ્યવસ્થિત રીતે પુનઃપ્રાપ્તિ કરી છે. આ એ હકીકત પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે 2023-24માં વાસ્તવિક કુલ ઘરેલું ઉત્પાદન (GDP) 2019-20ના પૂર્વ રોગચાળાના સ્તર કરતાં 20 ટકા વધારે છે.

સર્વેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારતીય નાણાકીય ક્ષેત્રનો દૃષ્ટિકોણ ઉજ્જવળ રહેશે. સર્વે અનુસાર, મૂડી ખર્ચ પર સરકારના ભાર અને ખાનગી રોકાણમાં સતત ગતિએ મૂડી નિર્માણ વૃદ્ધિને વેગ આપ્યો છે.

મજબૂત વૃદ્ધિની સંભાવનાઓ

આ એક એવી સિદ્ધિ છે જે માત્ર બહુ ઓછી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓએ હાંસલ કરી છે, સર્વે દસ્તાવેજો. આર્થિક સર્વેક્ષણે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે "ભૌગોલિક રાજકીય, નાણાકીય બજાર અને આબોહવા જોખમોને આધિન, FY25 માં મજબૂત વૃદ્ધિની સંભાવનાઓ સારી લાગે છે."

2023માં વૈશ્વિક આર્થિક વૃદ્ધિ 3.2% રહેશે

આ વર્ષે એપ્રિલમાં ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) દ્વારા પ્રકાશિત વિશ્વ આર્થિક દૃષ્ટિકોણ અનુસાર, 2023માં વૈશ્વિક આર્થિક વૃદ્ધિ 3.2 ટકા રહી છે. દેશો વચ્ચે વિકાસની વિવિધ પેટર્ન ઉભરી આવી છે. સ્થાનિક માળખાકીય મુદ્દાઓ, ભૌગોલિક રાજકીય સંઘર્ષોના અસમાન સંપર્ક અને નાણાકીય નીતિ કડક થવાની અસરને કારણે દેશોના વિકાસ પ્રદર્શનમાં વ્યાપક ભિન્નતા જોવા મળી છે.

ભારતની વાસ્તવિક જીડીપી વૃદ્ધિ 8.2%

આર્થિક સર્વેમાં જણાવાયું છે કે ભારતની અર્થવ્યવસ્થા 2022-23માં બનેલી ગતિને 2023-24માં ચાલુ રાખવા માટે તૈયાર છે, અનેક બાહ્ય પડકારો છતાં. ભારતનો વાસ્તવિક જીડીપી 2023-24માં 8.2 ટકા વધ્યો હતો, જે 2023-24ના ચાર ત્રિમાસિક ગાળામાં 8 ટકાના આંકડાને વટાવી ગયો હતો.

મૂડી નિર્માણ વૃદ્ધિને વેગ આપ્યો

સર્વેમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે "મેક્રો ઇકોનોમિક સ્ટેબિલિટી જાળવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાથી એ સુનિશ્ચિત થાય છે કે બાહ્ય પડકારોની ભારતના અર્થતંત્ર પર ન્યૂનતમ અસર પડે છે." તેમાં જણાવ્યું હતું કે મૂડી ખર્ચ પર સરકારના ભાર અને ખાનગી રોકાણમાં સતત ગતિએ મૂડી નિર્માણ વૃદ્ધિને વેગ આપ્યો છે. 2023-24માં ગ્રોસ ફિક્સ્ડ મૂડી નિર્માણ વાસ્તવિક દ્રષ્ટિએ 9 ટકા વધશે.

સ્વસ્થ કોર્પોરેટ અને બેંક બેલેન્સ શીટ ખાનગી રોકાણને વધુ મજબૂત બનાવશે

આગળ જતાં, સ્વસ્થ કોર્પોરેટ અને બેંક બેલેન્સ શીટ ખાનગી રોકાણને વધુ મજબૂત બનાવશે, એમ આર્થિક સર્વેમાં જણાવાયું છે. સર્વેમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે "રહેણાંક રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટમાં સકારાત્મક વલણો સૂચવે છે કે સ્થાનિક ક્ષેત્રમાં મૂડી નિર્માણમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે."

રિટેલ ફુગાવો 2023-24માં ઘટીને 5.4 ટકા થશે

વૈશ્વિક કટોકટી, પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપ અને ચોમાસાની અનિશ્ચિતતાઓથી ઉદ્ભવતા ફુગાવાના દબાણને વહીવટી અને નાણાકીય નીતિના પ્રતિભાવો દ્વારા અસરકારક રીતે સંચાલિત કરવામાં આવ્યા છે. પરિણામે, રિટેલ ફુગાવો 2022-23માં સરેરાશ 6.7 ટકા પછી 2023-24માં ઘટીને 5.4 ટકા થયો હતો.

સરકારનું નાણાકીય સંતુલન સુધર્યું

“સાર્વજનિક રોકાણમાં વધારો થવા છતાં સામાન્ય સરકારના નાણાકીય સંતુલનમાં ઉત્તરોત્તર સુધારો થયો છે. "પ્રક્રિયાકીય સુધારાઓ, ખર્ચ પર અંકુશ અને વધતા ડિજિટલાઇઝેશન દ્વારા સંચાલિત કર અનુપાલન લાભોએ ભારતને આ યોગ્ય સંતુલન પ્રાપ્ત કરવામાં મદદ કરી."

સેવાઓની નિકાસ મજબૂત રહી હતી

માલસામાનની નબળી વૈશ્વિક માંગને કારણે બાહ્ય સંતુલન દબાણ હેઠળ છે, પરંતુ મજબૂત સેવાઓની નિકાસ મોટે ભાગે આને સરભર કરે છે.

ચાલુ ખાતાની ખાધ જીડીપીના 0.7 ટકા હતી

પરિણામે, ચાલુ ખાતાની ખાધ (CAD) 2023-24 દરમિયાન જીડીપીના 0.7 ટકા છે, જે 2022-23માં જીડીપીના 2.0 ટકાની ખાધ કરતાં વધુ સારી છે.

આર્થિક સર્વે શું છે?

આર્થિક સર્વે એ કેન્દ્રીય બજેટ પહેલાં સરકાર દ્વારા રજૂ કરાયેલ વાર્ષિક દસ્તાવેજ છે, જે અર્થતંત્રની સ્થિતિની નિષ્પક્ષ સમીક્ષા પ્રદાન કરે છે. નાણા મંત્રાલયમાં આર્થિક બાબતોના વિભાગના આર્થિક વિભાગ દ્વારા આર્થિક સર્વે તૈયાર કરવામાં આવે છે. તે દેશના મુખ્ય આર્થિક સલાહકારની દેખરેખ હેઠળ તૈયાર કરવામાં આવે છે.

નાણા મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલા નિવેદન અનુસાર, ભારત સરકારના મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર ડૉ. વી. અનંત નાગેશ્વરન નેશનલ મીડિયા સેન્ટર ખાતે બપોરે 2.30 વાગ્યે આર્થિક સર્વે 2023-24 પર એક પ્રેસ કોન્ફરન્સને સંબોધિત કરશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે કેન્દ્રીય નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણ આવતીકાલે એટલે કે મંગળવારે સંસદમાં 2024-25 માટે કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કરવા જઈ રહ્યા છે. આ બજેટ રજૂઆત સાથે, નાણા પ્રધાન સીતારમણ ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન મોરારજી દેસાઈ દ્વારા બનાવેલા રેકોર્ડને પાછળ છોડી દેશે, જેમણે નાણા પ્રધાન તરીકે 1959 અને 1964 વચ્ચે પાંચ વાર્ષિક બજેટ અને એક વચગાળાનું બજેટ રજૂ કર્યું હતું. આવતીકાલે મંગળવારનું બજેટ ભાષણ નાણામંત્રી સીતારમણનું ઐતિહાસિક 7મું ભાષણ હશે.