કેન્દ્રીય નાણામંત્રીનું બેંકોને NRI સુધી પહોંચ વધારવા અને વિદેશી હૂંડિયામણ એકત્રીકરણને વેગ આપવા સૂચન

કેન્દ્રીય નાણાં અને કોર્પોરેટ બાબતોના મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે નવી દિલ્હીમાં જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો, જાહેર નાણાકીય સંસ્થાઓ અને ખાનગી બેંકોના મેનેજિંગ ડિરેક્ટરો અને મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારીઓ સાથે બાહ્ય વાણિજ્યિક ઋણ (ECB) અને વિદેશી ચલણ ઋણ (OFCB) સ્વેપ પહેલની સમીક્ષા કરી. બેઠકમાં, તેમણે બેંકોને NRI સુધી તેમની પહોંચને વધુ મજબૂત બનાવવા અને ભંડોળ એકત્ર કરવાની વર્તમાન ગતિ જાળવી રાખવા હાકલ કરી.

બેંકો સ્વેપ યોજનાઓમાં સારી પ્રગતિ દર્શાવે છે

આ બેઠકમાં નાણાકીય સેવાઓ વિભાગ, આર્થિક બાબતો વિભાગ અને મહેસૂલ વિભાગના સચિવો, મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર, ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ના ડેપ્યુટી ગવર્નર અને અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા. બેંકના વડાઓએ નાણામંત્રીને FCNR(B) થાપણો, ECBs અને OFCBs માટે RBI ની સ્વેપ સુવિધા યોજનાઓ હેઠળ થયેલી પ્રગતિ વિશે માહિતી આપી. તેમણે નોંધ્યું કે આ પહેલોને NRI તરફથી પ્રોત્સાહક પ્રતિસાદ મળી રહ્યો છે, જેમાં ત્રણેય યોજનાઓમાં નોંધપાત્ર રસ જોવા મળી રહ્યો છે.

NRI તરફથી સકારાત્મક પ્રતિભાવ

બેંકના મેનેજિંગ ડિરેક્ટરો અને સીઈઓએ કહ્યું હતું કે, પાંચ વર્ષની મુદતવાળી FCNR(B) થાપણો પર આકર્ષક વળતર આપવામાં આવી રહ્યું છે. નવી FCNR(B) થાપણો પર વ્યાજ દર મર્યાદા સ્થગિત થવાથી પણ યોજનાને વેગ મળ્યો છે. તેમણે સિંગાપોર, હોંગકોંગ, પશ્ચિમ એશિયા, યુકે, યુએસ અને અન્ય દેશોમાં રહેતા NRI તરફથી આ યોજનાઓમાં નોંધપાત્ર રસ દર્શાવ્યો હતો.

ECB ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં વધુ ભંડોળ એકત્ર કરે તેવી અપેક્ષા 

બેઠકમાં, બેંકોએ યોજનાના બાકીના સમયગાળા દરમિયાન ભંડોળ એકત્ર કરવા માટેની તેમની વ્યૂહરચના શેર કરી. જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે, તેઓ નાણાકીય વર્ષ 2026-27 (ઓક્ટોબર-ડિસેમ્બર 2026)ના ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં ECB દ્વારા વધુ ભંડોળ એકત્ર કરશે. બેંકોએ અહેવાલ આપ્યો કે, તેઓ ડિજિટલ ચેનલો સહિત ખાસ સંપર્ક ઝુંબેશ દ્વારા NRI સુધી તેમનો સંપર્ક વિસ્તારી રહ્યા છે, જેના કારણે FCNR(B) થાપણોમાં વધારો થયો છે.

ગિફ્ટ સિટી સુવિધાઓના વધુ સારા ઉપયોગ પર ભાર

બેંકોએ માહિતી આપી હતી કે, ગુજરાતના GIFT સિટીમાં સ્થિત ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસીસ સેન્ટર (IFSC) ના ઇન્ટરનેશનલ બેંકિંગ યુનિટ્સ (IBUs) નો ઉપયોગ યુકે, યુએસ, પશ્ચિમ એશિયા, હોંગકોંગ, સિંગાપોર અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા સહિત અનેક દેશોમાંથી વિદેશી હૂંડિયામણ એકત્ર કરવા માટે થઈ રહ્યો છે. નાણામંત્રીએ બેંકોને GIFT સિટીમાં ઉપલબ્ધ નાણાકીય સેવાઓ અને સંસ્થાકીય માળખાનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવા વિનંતી કરી.

RBIએ સહયોગની ખાતરી આપી

બેઠક દરમિયાન, RBI ના ડેપ્યુટી ગવર્નરે જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્રીય બેંક થાપણો એકત્રિત કરવા અને યોગ્ય લોનની સુવિધા આપવા માટે બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓને સક્રિયપણે સમર્થન આપી રહી છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે RBI ની દૈનિક રિપોર્ટિંગ સિસ્ટમ દ્વારા યોજનાઓની પ્રગતિનું પારદર્શક રીતે અને વાસ્તવિક સમયમાં નિરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરશે

શરૂઆતના સકારાત્મક પ્રતિભાવની પ્રશંસા કરતા, નિર્મલા સીતારમણે બેંકોને NRIs સુધી પહોંચ વધારવા, નવા અને આકર્ષક ડિપોઝિટ ઉત્પાદનો રજૂ કરવા અને યોજનાના સમયગાળા દરમિયાન ભંડોળ એકત્રીકરણની ગતિ જાળવી રાખવા વિનંતી કરી. તેમણે કહ્યું કે, જાહેર અને ખાનગી ક્ષેત્રની બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ દ્વારા વ્યાપક ભાગીદારીથી વિદેશી હૂંડિયામણનો પ્રવાહ વધશે, વિદેશી હૂંડિયામણ અનામત મજબૂત થશે અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે ભારતના બાહ્ય ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવામાં આવશે.

સ્વેપ યોજનાઓ માટે સમયરેખા

5 જૂનના રોજની તેની નાણાકીય નીતિમાં, RBI એ નવી FCNR(B) થાપણો માટે યુએસ ડોલર-રૂપિયા વિદેશી ચલણ સ્વેપ સુવિધા અને પાત્ર ECB અને OFCB માટે કન્સેશનલ સ્વેપ સુવિધાની જાહેરાત કરી હતી. આનો ઉદ્દેશ્ય વિદેશી મૂડી આકર્ષવા, ચુકવણી સંતુલનને મજબૂત બનાવવા અને મૂડી પ્રવાહને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. FCNR(B) થાપણો આ યોજના હેઠળ 30 સપ્ટેમ્બર સુધી અને ECB અને OFCB 31 ડિસેમ્બર સુધી પાત્ર રહેશે.