ભારતમાં પેટ્રોલિયમની કોઈ અછત નથી, પૂરતા પ્રમાણમાં ભંડાર ઉપલબ્ધ: કેન્દ્ર સરકાર

દેશમાં 70 દિવસથી વધુ સમય માટે બજારની માંગને પહોંચી વળવા માટે ક્રૂડ ઓઇલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો ભંડાર ઉપલબ્ધ. દેશે ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય માટે મધ્ય પૂર્વ પરની તેની નિર્ભરતા ઘટાડી.

ભારતના પેટ્રોલિયમ ભંડાર અને 40 પેટ્રોલિયમ નિકાસ કરતા દેશોના પુરવઠાએ દેશને વૈશ્વિક ઉર્જા કટોકટી જેવી પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવા સક્ષમ બનાવવામાં મદદ કરી છે. વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીએ કહ્યું કે, દેશના મેક્રોઇકોનોમિક ફંડામેન્ટલ્સ મજબૂત છે. "આપણી પાસે 11-12 મહિના માટે માલ આયાત કરવા માટે વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર છે. આ આગામી પાંચ વર્ષ માટે દેશના પેટ્રોલિયમ આયાત બિલ ચૂકવવા માટે પણ પૂરતું છે."

કેવી છે પરિસ્થિતિ ?

આ સાથે, દેશમાં 70 દિવસથી વધુ સમય માટે બજારની માંગને પહોંચી વળવા માટે ક્રૂડ ઓઇલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો ભંડાર છે. તે જ સમયે, દેશે ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય માટે મધ્ય પૂર્વ પરની તેની નિર્ભરતા ઘટાડી છે. અધિકારીએ કહ્યું કે, આ સરકારના વ્યવહારિક આર્થિક રાજદ્વારી દ્વારા પરિસ્થિતિ પ્રત્યેના બહુપક્ષીય અભિગમને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જેમાં રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવા, આવશ્યક ચીજવસ્તુ કાયદાનો ઉપયોગ કરવો અને સાર્વભૌમત્વ સાથે સમાધાન કર્યા વિના પુરવઠામાં વૈવિધ્યીકરણનો સમાવેશ થાય છે. કટોકટી ફુગાવા કરતાં વૃદ્ધિ પર વધુ અસર કરે છે, જે સરકાર અને ભારતીય રિઝર્વ બેંકને મેક્રોઇકોનોમિક સ્થિરતા જાળવવા માટે નીતિગત સુગમતા આપે છે.

ભારતનો ફુગાવાનો દર લગભગ 2.75 ટકા છે, જે મુખ્ય અર્થતંત્રોમાં સૌથી નીચો છે. રશિયાથી ક્રૂડ ઓઇલની આયાત, લવચીક ઇંધણ કર અને નિયંત્રિત LPG ભાવોને કારણે ગ્રાહકો માટે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવ નિયંત્રણમાં રહે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જાપાનમાં ફુગાવાનો દર 5 ટકા છે અને આ દૂર પૂર્વીય દેશ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા નિકાસ થતા ક્રૂડ ઓઇલ પર 75થી 90 ટકા નિર્ભર છે. બીજી તરફ, ભારતે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા આવતા પુરવઠા પરની તેની નિર્ભરતાને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડવા માટે અન્ય દેશોમાંથી તેની ઉર્જા આયાતમાં વૈવિધ્યીકરણ કર્યું છે, જે અગાઉ લગભગ 50 ટકા હતું અને ત્યારથી તે ઘટીને 20 ટકા થઈ ગયું છે.

પશ્ચિમી દબાણ છતાં, ભારત રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ ડિસ્કાઉન્ટ દરે ખરીદવાનું ચાલુ રાખે છે, જે કુલ આયાતના લગભગ ત્રીજા ભાગનો હિસ્સો છે. અધિકારીએ કહ્યું કે, પેટ્રોલિયમ ઇરાક, સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ જેવા અન્ય દેશોમાંથી પણ આયાત કરવામાં આવી રહ્યું છે, જે રાજકીય જોડાણોને બદલે વૈવિધ્યકરણને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

ભારત પાસે બે મહિનાથી વધુ સમય માટેનો ભંડાર છે, જ્યારે પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ અને શ્રીલંકા જેવા પાડોશી દેશો પાસે ફક્ત 30 દિવસ કે તેથી ઓછા સમય માટેનો ભંડાર છે. પરિણામે, પાકિસ્તાનમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર 55 રૂપિયાનો તીવ્ર વધારો થયો છે, જ્યારે શ્રીલંકાએ પણ ગભરાટના કારણે ઇંધણના ભાવમાં વધારો કર્યો છે અને બાંગ્લાદેશને ઊર્જા રેશનિંગ લાદવાની ફરજ પડી છે.