સ્વચ્છ ભારત મિશન અર્બનના ભાગરૂપે શહેરી વિસ્તારોના દરિયા કિનારે સફાઈ હાથ ધરાઈ

શહેરી ભારતમાં દરિયાકિનારાને આખું વર્ષ લોકપ્રિય પર્યટન સ્થળો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. વિશાખાપટ્ટનમ, મુંબઈ, ચેન્નાઈ, ગોવા, કેરળ, ઓડિશાના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોએ વિશ્વભરના પ્રવાસીઓનું નોંધપાત્ર ધ્યાન ખેંચ્યું છે, જેના કારણે મુલાકાતીઓનો નોંધપાત્ર ધસારો જોવા મળે છે. વિવિધ પ્રદેશોમાં દરિયાકિનારા પર પ્રદૂષણ, પ્રવાસીઓના વધુ પ્રવાહને કારણે ભીડ અને અપૂરતી જાળવણી જેવી અનેક સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. નાગરિકો અને શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓ (યુએલબી) આ જોખમ પ્રત્યે વધુને વધુ સભાન બની રહી છે. દેશભરના જોગર્સ અને દોડવીરો દરિયાકિનારા પર પ્લોગિંગની પ્રથા અપનાવી રહ્યા છે, જેમાં જોગિંગ અથવા દોડતી વખતે કચરો ઉપાડવાનો સમાવેશ થાય છે.

સ્થાનિક અધિકારીઓ અને સમુદાય જૂથો દ્વારા દરિયાકિનારા પર કચરો વ્યવસ્થાપન અને સ્વચ્છતા વધારવા માટે પ્રયત્નો કરવામાં આવી રહ્યા છે. બીચની સ્વચ્છતા જાળવવા માટે નિયમિત બીચ ક્લીનઅપ ડ્રાઇવ અને પુન:સ્થાપના પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ પહેલો સ્વચ્છ ભારત મિશન અર્બનના ભાગરૂપે હાથ ધરવામાં આવી છે, જેનો ઉદ્દેશ શહેરી વિસ્તારોમાં સ્વચ્છતા અને સ્વચ્છતાને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. ભારતમાં 12 વાદળી ધ્વજ બીચ છે, જેમાં ઓડિશાનો ગોલ્ડન બીચ, ગુજરાતનો શિવરાજપુર બીચ, કેરળનો કપ્પડ બીચ, દીવનો ઘોઘલા બીચ, આંદામાન અને નિકોબારમાં રાધાનગર બીચ, કર્ણાટકનો કાસદગોડ અને પદુબિદ્રી બીચ, આંધ્રપ્રદેશનો ઋષિકોંડા બીચ, તમિલનાડુનો કોવાલમ બીચ, પુડુચેરીનો ઇડન બીચ,  લક્ષદ્વિપનો મિનિકોય થુન્ડી અને કદમત બીચનો સમાવેશ થાય છે

મુંબઈના રેતાળ કિનારાઓથી માંડીને વિઝાગ, ચેન્નાઈ અને ઓડિશાના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો સુધી, દરિયાકિનારાની સ્વચ્છતા જાળવવા માટે જ નહીં, પરંતુ કોર્પોરેટ અને સામુદાયિક સ્વયંસેવકોને પણ આ પ્રયાસોને ટેકો આપવા માટે વિવિધ પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. આ પહેલનો હેતુ મિકેનાઇઝ્ડ બીચ સફાઇ તકનીકોનો અમલ કરીને અથવા રાતની સફાઇ કામગીરી હાથ ધરીને બીચફ્રન્ટ્સની ટકાઉ જાળવણીને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. યુવા ટૂરિઝમ ક્લબ અવારનવાર મુંબઈમાં બીચ ક્લિનિંગ ડ્રાઈવ હાથ ધરે છે, જેથી દરિયાકિનારા અને સમુદ્રને પ્લાસ્ટિકથી મુક્ત કરી શકાય, અફરોઝ શાહ ફાઉન્ડેશન વિવિધ વિસ્તારોમાં બીચ ક્લિનિંગની ઘણી પ્રવૃત્તિઓમાં પણ સામેલ છે. 900 સ્વચ્છ સ્વયંસેવકો સાથે તાજેતરમાં જ વર્સોવા બીચ પર બીચ ક્લિનિંગ પ્રવૃત્તિમાં જોડાયા હતા અને 80000 કિલો કચરો અને 7000થી વધુ ગણેશ પ્રતિમાઓ દૂર કરી હતી. ચેન્નાઇમાં એક સ્વયંસેવક આધારિત બિન-નફાકારક સંસ્થા ભૂમિ બીચ ક્લીનઅપ ડ્રાઇવ, દરિયાઇ કચરા પર જાગૃતિ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરે છે. તેઓએ વેટ્ટુવાન્કેની દરિયાકાંઠાના વિસ્તાર અને બેસન્ટ નગર બીચ પર આવી ડ્રાઇવ્સ હાથ ધરી છે. એન્વાયરમેન્ટલિસ્ટ ફાઉન્ડેશન ઓફ ઇન્ડિયાએ ચેન્નાઈ, કોચી, મુંબઈ, બેંગ્લોર, દિલ્હી, હૈદરાબાદ, કોચી અને કોલકાતાના દરિયાકિનારા પર સ્વચ્છતા અભિયાન હાથ ધર્યુ. મુંબઈ સ્થિત પ્રોજેક્ટ મુંબઈની પહેલોમાં જલ્લોશ-ક્લીન કોસ્ટનો સમાવેશ થાય છે. આ પહેલ દરમિયાન, તેઓએ નવ દરિયાકિનારાના મોરચા, બે નદીઓ અને બે મેંગ્રોવના જંગલોની સફાઇ કરી. તેમણે આ સ્થળોએથી 16,000 કિલોથી વધુ કચરો એકઠો કર્યો હતો. તેઓ સમુદાય આધારિત પ્રવૃત્તિઓ પણ કરે છે.

ઇકો વિઝાગ દ્વારા બીચ ક્લિનિંગનાં છ વાહનો ખરીદવામાં આવ્યાં હતાં. આ વાહનો વિશ્વના વિવિધ ભાગોમાંથી આવતા મુલાકાતીઓ અને પ્રવાસીઓ માટે દરિયાકિનારાની સ્વચ્છતા અને આકર્ષણ જાળવવામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે છે. આ વાહનોનું ઉત્પાદન અદ્યતન જર્મન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે અને તેની યોગ્ય જાળવણી અને સંચાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે વાહન ઉત્પાદકને ત્રણ વર્ષના સમયગાળા માટે ભાડાપટ્ટે આપવામાં આવે છે. ત્યારબાદ કંપની આ વાહનોની માલિકી ગ્રેટર વિશાખાપટ્ટનમ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનને ટ્રાન્સફર કરશે. દરેક મશીન આઠ કલાકના ગાળામાં 100 મીટર પહોળા અને બે કિલોમીટર લાંબા બીચને અસરકારક રીતે સાફ કરવામાં સક્ષમ છે. તદુપરાંત, આ વાહનો બીચ પર રેતીના 10 ઇંચના ઊંડા સ્તરોમાં એકઠા થતા કચરા અને પ્રદૂષકોને અસરકારક રીતે દૂર કરવા અને સાફ કરવા માટે સજ્જ છે, જે ટૂંકા ગાળામાં સ્વચ્છ અને પ્રાચીન વાતાવરણની ખાતરી આપે છે. GVMCએ વિશાખાપટ્ટનમના આર.કે. બીચ પર બીચ ક્લિનિંગ મશીનની ખરીદી કરતા પહેલા તેની ટ્રાયલ પણ શરૂ કરી હતી.