ગુજરાત પ્રાકૃતિક ખેતીમાં બનશે રોલ મોડેલ: રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રત અને કૃષિ મંત્રી જીતુ વાઘાણીએ કરી કામગીરીની સમીક્ષા

ગાંધીનગરના લોકભવન ખાતે રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રત અને કૃષિ મંત્રી જીતુ વાઘાણીની ઉપસ્થિતિમાં પ્રાકૃતિક ખેતીની કામગીરીની ઉચ્ચસ્તરીય સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ હતી. રાજ્યપાલે જણાવ્યું કે કૃષિ યુનિવર્સિટીઓના સંશોધનો મુજબ પ્રાકૃતિક ખેતીમાં ઉત્પાદન ઘટતું નથી અને તે જમીન, સ્વાસ્થ્ય તથા પર્યાવરણને બચાવવાનું એકમાત્ર સમાધાન છે. ગુજરાતને પ્રાકૃતિક કૃષિમાં દેશનું 'મોડેલ સ્ટેટ' બનાવવા અને યુરિયાનો ઉપયોગ ઘટાડી ખેડૂતોને આર્થિક રીતે સધ્ધર કરવા માટે આ બેઠકમાં વ્યાપક રણનીતિ ઘડવામાં આવી હતી.

ગુજરાતમાં પ્રાકૃતિક ખેતીના વ્યાપને વધારવા અને ખેડૂતોને રસાયણમુક્ત ખેતી તરફ વાળવા માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા સઘન પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ અભિયાનની પ્રગતિની સમીક્ષા કરવા માટે ગાંધીનગર સ્થિત 'લોકભવન' ખાતે એક ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજાઈ હતી. રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતના અધ્યક્ષસ્થાને અને કૃષિ મંત્રી જીતુ વાઘાણીની પ્રેરક ઉપસ્થિતિમાં યોજાયેલી આ બેઠકમાં રાજ્યભરમાં ચાલી રહેલી પ્રાકૃતિક કૃષિની કામગીરીનું આકલન કરવામાં આવ્યું હતું.

પ્રાકૃતિક ખેતી: સમયની માંગ અને સ્વાસ્થ્યનું સુરક્ષાચક્ર

બેઠકને સંબોધતા રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતે પ્રાકૃતિક ખેતીને વર્તમાન સમયની સૌથી મોટી જરૂરિયાત ગણાવી હતી. તેમણે ચિંતા વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું કે, દાયકાઓથી ચાલી આવતી રાસાયણિક ખેતીને કારણે આજે માનવ સ્વાસ્થ્ય, જમીનની ફળદ્રુપતા, શુદ્ધ પાણી અને પર્યાવરણ પર ગંભીર નકારાત્મક અસરો પડી છે. રાસાયણિક ખાતરો અને જંતુનાશકોના વધુ પડતા ઉપયોગને લીધે કેન્સર જેવા ગંભીર રોગોનું પ્રમાણ વધ્યું છે. આવા કટોકટીના સમયે પ્રાકૃતિક ખેતી જ માનવજાત અને ધરતી માતાને બચાવવાનું એકમાત્ર સ્થાયી સમાધાન છે.

કૃષિ યુનિવર્સિટીઓના સંશોધનોનો મહત્વનો પુરાવો

રાજ્યપાલે એક મહત્વપૂર્ણ પાસા પર પ્રકાશ પાડતા કહ્યું કે, રાજ્યની વિવિધ કૃષિ યુનિવર્સિટીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા વૈજ્ઞાનિક સંશોધનોમાં હવે સાબિત થઈ ચૂક્યું છે કે પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવાથી ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થતો નથી. ઉલટું, આ પદ્ધતિ જમીનના આરોગ્યને સુધારે છે અને ખેતીના ખર્ચમાં ધરખમ ઘટાડો કરીને ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિને મજબૂત બનાવે છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે જો આ અભિયાન પૂરા દેશમાં પ્રસરે, તો તે એક ઐતિહાસિક અને સકારાત્મક પરિવર્તન લાવશે.

હરિત ક્રાંતિ જેવી જ બીજી મોટી ક્રાંતિ

ઐતિહાસિક સંદર્ભ આપતા રાજ્યપાલે જણાવ્યું કે, જે રીતે ભારત ડૉ. સ્વામીનાથનને હરિત ક્રાંતિ માટે સન્માનપૂર્વક યાદ કરે છે, તેવી જ રીતે આવનારા સમયમાં પ્રાકૃતિક ખેતીના આ મિશન સાથે જોડાયેલા અધિકારીઓ અને નિષ્ણાતોને પણ દેશ યાદ રાખશે. ગુજરાતમાં આ દિશામાં એક નવી સકારાત્મક ક્રાંતિનો માર્ગ મોકળો થઈ રહ્યો છે. તેમણે આ અભિયાનને એક 'જનઆંદોલન' બનાવવાની અપીલ કરી હતી જેથી તેના મીઠા ફળ દરેક નાગરિક સુધી પહોંચી શકે.

ગુજરાતને 'મોડેલ સ્ટેટ' બનાવવાનો સંકલ્પ

આ પ્રસંગે કૃષિ મંત્રી જીતુ વાઘાણીએ રાજ્યપાલના માર્ગદર્શનની પ્રશંસા કરતા કહ્યું કે, રાજ્યપાલ પોતે તાલુકા સ્તરે જઈને ખેડૂતોને જાગૃત કરી રહ્યા છે, જેના કારણે આજે લાખો ખેડૂતો પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વળ્યા છે. મંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકારનું લક્ષ્ય રાજ્યમાં યુરિયાના વપરાશને ન્યૂનતમ સ્તરે લઈ જઈને ગુજરાતને પ્રાકૃતિક કૃષિમાં દેશનું 'મોડેલ સ્ટેટ' બનાવવાનું છે. તેમણે ઉપસ્થિત ઉચ્ચ અધિકારીઓને આ અભિયાનને વધુ વેગ આપવા અને ખેડૂતોને પડતી મુશ્કેલીઓનું તાત્કાલિક નિવારણ લાવવા જરૂરી સૂચનો આપ્યા હતા.

ઉચ્ચ અધિકારીઓની ઉપસ્થિતિ

આ સમીક્ષા બેઠકમાં કૃષિ અને સહકાર વિભાગના અગ્ર સચિવ આર.સી. મીણા, સંયુક્ત સચિવ નીતિન સંગવાન સહિત રાજ્યની કૃષિ યુનિવર્સિટીઓના કુલપતિઓ, કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર (KVK), આત્મા પ્રોજેક્ટ, પશુપાલન વિભાગ અને કૃષિ વિભાગના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. બેઠકમાં આગામી સમયના રોડમેપ અને લક્ષ્યાંકો અંગે પણ વિગતવાર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.