રાષ્ટ્રીય હિતને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારતે પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષ દરમિયાન સંતુલિત અભિગમ અપનાવ્યો

પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષ દરમિયાન સંતુલિત વ્યૂહરચના પ્રત્યે ભારતની અતૂટ પ્રતિબદ્ધતા સ્પષ્ટપણે સ્પષ્ટ છે. 28 ફેબ્રુઆરીથી, ભારતીય નેતૃત્વએ કોઈપણ પક્ષપાત કે ભેદભાવ વિના પ્રાદેશિક દેશો અને હિસ્સેદારો સાથે સતત વાતચીત જાળવી રાખી છે.

તાજેતરના એક અહેવાલમાં એ પણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે દાયકાઓથી, ભારતે બદલાતા વૈશ્વિક પરિદૃશ્યમાં તેના રાષ્ટ્રીય હિતોનું રક્ષણ કરતી વખતે દરેક ભૂ-રાજકીય કટોકટીનો સામનો કરવા માટે સારી રીતે વિચારેલી અને સુસંગત વ્યૂહરચના અપનાવી છે.ધ જકાર્તા પોસ્ટના એક અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, "ઈરાન સાથેનો વર્તમાન વિવાદ પણ અલગ નથી. આ અભિગમ ભારતના લાંબા સમયથી ચાલતા વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતાના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે: નવી દિલ્હી પક્ષ લેવાની ફરજ પાડતું નથી અને તેના બદલે ઇતિહાસ, ભૂગોળ અને ભવિષ્યની તકોને ધ્યાનમાં લેતા તેના રાષ્ટ્રીય હિતોને પૂર્ણ કરતી વ્યૂહરચના અપનાવે છે."

તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં (ટેકનોલોજી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને) ભારત-ઇઝરાયલ ભાગીદારી વધુ ગાઢ બની છે, પરંતુ નવી દિલ્હીએ વર્તમાન કટોકટીમાં સ્પષ્ટપણે કોઈનો પક્ષ લીધો નથી. પર્સિયન ગલ્ફ અને વિશાળ પશ્ચિમ એશિયાઈ ક્ષેત્રમાં ભારતના નોંધપાત્ર હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને, એક સારી રીતે વિચારેલી વ્યૂહરચના અપનાવવામાં આવી છે. આ પ્રદેશ 10 મિલિયન ભારતીય વ્યાવસાયિકોનું ઘર છે અને તે ઊર્જા અને રોકાણનો મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત છે.”અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષમાં વધારો થયા બાદ, વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે તેમના ઈરાની સમકક્ષ સાથે ટેલિફોન દ્વારા વાત કરી હતી.નવી દિલ્હીએ આ મહિનાની શરૂઆતમાં રાયસીના સંવાદ દરમિયાન ઈરાનના નાયબ વિદેશ મંત્રી સઈદ ખાતીબઝાદેહનું પણ આયોજન કર્યું હતું.અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, “આ બેઠકો દરમિયાન, ભારતનો મંત્ર સ્પષ્ટ રહ્યો છે: સંવાદ અને રાજદ્વારી જ સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવાનો એકમાત્ર અસરકારક માર્ગ છે.”

9 માર્ચે, વિદેશ મંત્રી જયશંકરે રાજ્યસભામાં જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી પશ્ચિમ એશિયામાં વિકસતી પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે સંઘર્ષથી પ્રદેશમાં સુરક્ષા ચિંતાઓ નોંધપાત્ર રીતે વધી છે.જયશંકરે કહ્યું, "પ્રધાનમંત્રી તમામ વિકાસ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે. અમારું માનવું છે કે તણાવ ઓછો કરવા માટે વાતચીત અને રાજદ્વારી પ્રયાસો કરવા જોઈએ. અમે ઇચ્છીએ છીએ કે પશ્ચિમ એશિયા સ્થિર રહે. લાખો ભારતીયો ગલ્ફ દેશોમાં છે; અમે તેમના વિશે ચિંતિત છીએ."ભારત સરકાર તેના નાગરિકોની સલામતી અંગે ખૂબ ચિંતિત છે. અહેવાલમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે નવી દિલ્હી પહેલાથી જ "ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં ફસાયેલા હજારો ભારતીયોને પરત લાવવામાં મદદ કરી ચૂક્યું છે."વિદેશ પ્રધાન જયશંકરે પોતાના ભાષણમાં એ પણ નોંધ્યું હતું કે સંઘર્ષે વ્યાપક વિનાશ સર્જ્યો હતો અને ઘણા વરિષ્ઠ ઈરાની શાસન નેતાઓના જીવ લીધા હતા. તણાવ ઓછો કરવા માટે સંવાદ અને રાજદ્વારી પર ભાર મૂકતા, તેમણે કહ્યું, "આ ક્ષેત્રના તમામ દેશોની સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક અખંડિતતાનું સન્માન કરવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે."