DRDOની સ્પેસ ડિફેન્સ ટેકનોલોજીમાં મોટી છલાંગ, ગ્રીન પ્રોપલ્શન સિસ્ટમનો વિકાસ

ડીઆરડીઓએ ગ્રીન પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ વિકસાવીને અવકાશ સંરક્ષણ ટેકનોલોજીમાં મોટી છલાંગ લગાવી છે. સિસ્ટમે PSLV C-58 મિશનમાં લોન્ચ કરાયેલા પેલોડ્સ પર અવકાશ ભ્રમણકક્ષામાં સફળતાપૂર્વક તેની કાર્યક્ષમતા દર્શાવી છે. 1N વર્ગના ગ્રીન મોનોપ્રોપેલન્ટ થ્રસ્ટર પ્રોજેક્ટને ઉંચાઈ નિયંત્રણ અને સૂક્ષ્મ ઉપગ્રહોની ભ્રમણકક્ષા માટે મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. તેને ટેક્નોલોજી ડેવલપમેન્ટ ફંડ (TDF) યોજના હેઠળ વિકસાવવામાં આવી છે.

સ્વદેશી રીતે વિકસિત

તેને બેંગલુરુ સ્થિત સ્ટાર્ટઅપ બેલાટ્રિક્સ એરોસ્પેસ પ્રાઈવેટ લિમિટેડ (વિકાસ એજન્સી) દ્વારા વિકસાવવામાં આવી છે. ISRO ટેલિમેટ્રી, ટ્રેકિંગ અને કમાન્ડ નેટવર્ક (ISTRAC), જે બેંગલુરુમાં પણ છે, તેણે ગ્રાઉન્ડ લેવલ રિઝોલ્યુશન સાથે PSLV ઓર્બિટલ એક્સપેરિમેન્ટલ મોડ્યુલ (POEM) માંથી ટેલિમેટ્રી ડેટાને માન્ય કર્યો છે. તે તમામ પર્ફોર્મન્સ પેરામીટર્સમાં અપેક્ષિત કરતાં વધુ સારી હોવાનું જણાયું છે. આ નવી ટેક્નોલોજીના પરિણામે ઓછી ભ્રમણકક્ષાની જગ્યા માટે બિન-ઝેરી અને ઇકો-ફ્રેન્ડલી પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ બની છે. સિસ્ટમમાં સ્વદેશી રીતે વિકસિત પ્રોપેલન્ટ, ફિલ અને ડ્રેઇન વાલ્વ, લેચ વાલ્વ, સોલેનોઇડ વાલ્વ, કેટાલિસ્ટ બેડ, ડ્રાઇવ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. આ સિસ્ટમ ઉચ્ચ થ્રસ્ટ જરૂરિયાતો સાથે અવકાશ મિશન માટે આદર્શ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

TDF સંરક્ષણ મંત્રાલયનો મુખ્ય કાર્યક્રમ

તેને ડીઆરડીઓના પ્રોજેક્ટ મોનિટરિંગ અને મેન્ટરિંગ ગ્રુપના માર્ગદર્શન હેઠળ વિકાસ એજન્સી દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું છે. તેણે સ્ટેડી સ્ટેટ ફાયરિંગ, બાહ્ય અવકાશમાં શેષ પ્રોપેલન્ટનું નિષ્ક્રિયકરણ, TDF હેઠળ પ્રોપેલન્ટ પુનઃપ્રાપ્તિ અને ભરવાની પ્રક્રિયાની સ્થાપનાનું નિદર્શન કર્યું છે. TDF એ સંરક્ષણ મંત્રાલયનો મુખ્ય કાર્યક્રમ છે, જે DRDO દ્વારા સંરક્ષણ અને એરોસ્પેસ, ખાસ કરીને સ્ટાર્ટ-અપ્સ અને MSMEsમાં નવીનતાઓને નાણા આપવા માટે 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' પહેલ હેઠળ અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે.

સેટેલાઇટનો ખર્ચ ઓછો થશે

DRDO અનુસાર, ઈન્ડિયા ટેક્નોલોજી ડેવલપમેન્ટ ફંડ સ્કીમ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર પહેલને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અવકાશ ક્ષેત્રમાં ઊંડા તકનીકી નવીનતાઓને સમર્થન આપી રહી છે. વિકસિત કરવામાં આવેલી ટેક્નોલોજી પર્યાવરણની દૃષ્ટિએ સલામત છે, જે ઉપગ્રહોની કિંમતમાં ઘટાડો કરશે અને ભારતીય અવકાશ ક્ષમતાઓને વધારવા માટે મહત્ત્વની ટેક્નોલોજી હશે. તકનીકી રીતે પ્રશિક્ષિત બેલાટ્રિક્સ એરોસ્પેસે નાના ઉપગ્રહો માટે ભારતની પ્રથમ ઉચ્ચ પ્રદર્શન ગ્રીન પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ વિકસાવી છે, જેનું PSLV C-58 મિશનના POEM મોડ્યુલ પર ભ્રમણકક્ષામાં સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે. આ ટેક્નોલોજી ડીઆરડીઓ ટીડીએફના સહયોગથી વિકસાવવામાં આવી છે.