NRIની નસોમાં ભારતીયતા રહે છેઃ PM મોદી

રેડિયો કાર્યક્રમ મન કી બાતની 116મી આવૃત્તિમાં, પીએમ મોદીએ તેમની ગયાનાની મુલાકાત અને ઓમાન તથા સ્લોવાક ભાષામાં સ્થાયી થયેલા ભારતીયો વિશે રસપ્રદ વાત કરી હતી. PMએ કહ્યું, ભારતથી હજારો કિલોમીટર દૂર ગયાનામાં 'મિની ઈન્ડિયા' રહે છે. લગભગ 180 વર્ષ પહેલાં, ભારતમાંથી લોકોને ખેત મજૂર તરીકે અને અન્ય નોકરીઓ માટે ગુયાના લાવવામાં આવ્યા હતા. આજે ગુયાનામાં ભારતીય મૂળના લોકો રાજનીતિ, વેપાર, શિક્ષણ અને સંસ્કૃતિના દરેક ક્ષેત્રમાં ગયાનાનું નેતૃત્વ કરી રહ્યાં છે.

PMએ કહ્યું, ગયાનાના પ્રેસિડેન્ટ ડૉ. ઈરફાન અલી પણ ભારતીય મૂળના છે અને તેમને તેમના ભારતીય વારસા પર ગર્વ છે. જ્યારે હું ગયાનામાં હતો ત્યારે મારા મગજમાં એક વિચાર આવ્યો - જે હું તમારી સાથે 'મન કી બાત'માં શેર કરી રહ્યો છું.ગયાનાની જેમ વિશ્વના ડઝનબંધ દેશોમાં લાખો ભારતીયો છે. 200-300 વર્ષ પહેલાંના દાયકાઓથી તેમના પૂર્વજોની પોતાની વાતો છે. શું તમે અલગ-અલગ દેશોમાં ભારતીય ઈમિગ્રન્ટ્સે કેવી રીતે પોતાની ઓળખ બનાવી તેની વાતો શોધી શકો છો! ત્યાંના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં તેમણે કેવો ભાગ લીધો હતો! તેઓએ તેમના ભારતીય વારસાને કેવી રીતે જીવંત રાખ્યો? 

હું ઈચ્છું છું કે તમે આવી સાચી વાતો શોધો અને તેને મારી સાથે શેર કરો તમે આ વાતોને નમો એપ અથવા માય GOV પર હેશટેગ ઈન્ડિયન ડાયસ્પોરા સ્ટોરીઝ સાથે પણ શેર કરી શકો છો. મિત્રો, તમને ઓમાનમાં ચાલી રહેલ એક અસાધારણ પ્રોજેક્ટ પણ ખૂબ જ રસપ્રદ લાગશે.

ઘણા ભારતીય પરિવારો સદીઓથી ઓમાનમાં રહે છે. તેમાંથી મોટાભાગના કચ્છમાંથી ગુજરાતમાં સ્થાયી થયા છે.  આ લોકોએ વેપારની મહત્વની કડીઓ બનાવી હતી. આજે પણ તેમની પાસે ઓમાની નાગરિકતા છે. પરંતુ ભારતીયતા તેમના દરેક તંતુમાં છે. ઓમાનમાં ભારતીય દૂતાવાસ અને ભારતના રાષ્ટ્રીય આર્કાઇવ્ઝના સહયોગથી એક ટીમે આ પરિવારોના ઈતિહાસને સાચવવાનું કામ શરૂ કર્યું છે. આ અભિયાન અંતર્ગત અત્યાર સુધીમાં હજારો દસ્તાવેજો એકત્ર કરવામાં આવ્યા છે.

તેમાં ડાયરી, એકાઉન્ટ બુક, ખાતાવહી, પત્રો અને ટેલિગ્રામનો સમાવેશ થાય છે. આમાંના કેટલાક દસ્તાવેજો વર્ષ 1838ના પણ છે. આ દસ્તાવેજો લાગણીઓથી ભરેલા છે. વર્ષો પહેલા જ્યારે તે ઓમાન આવ્યો હતો, ત્યારે તેણે કેવા પ્રકારનું જીવન જીવ્યું હતું, તેણે કેવા પ્રકારનાં સુખ-દુઃખનો સામનો કર્યો હતો અને ઓમાનના લોકો સાથેના તેના સંબંધો કેવી રીતે આગળ વધ્યા હતા - આ બધું આ દસ્તાવેજોનો એક ભાગ છે. 'ઓરલ હિસ્ટ્રી પ્રોજેક્ટ' પણ આ મિશનનો મહત્વનો આધાર છે. ત્યાંના વરિષ્ઠ લોકોએ આ મિશનમાં પોતાના અનુભવો શેર કર્યા છે. ત્યાં લોકોએ તેમની જીવનશૈલી વિશે વિગતવાર જણાવ્યું છે મિત્રો, ભારતમાં પણ આવો જ એક 'ઓરલ હિસ્ટ્રી પ્રોજેક્ટ' ચાલી રહ્યો છે.

આ પ્રોજેકટ હેઠળ ઈતિહાસ પ્રેમીઓ દેશના વિભાજન સમયે પીડિતોના અનુભવો એકત્ર કરી રહ્યા છે. હવે દેશમાં બહુ ઓછા લોકો બચ્યા છે જેમણે વિભાજનની ભયાનકતા જોઈ હોય. આવી સ્થિતિમાં આ પ્રયાસ વધુ મહત્વનો બની ગયો છે. પીએમ મોદીએ વધુમાં કહ્યું કે, જે દેશ, સ્થળ, જે પોતાના ઈતિહાસને સાચવે છે, તેનું ભવિષ્ય પણ સુરક્ષિત છે.

આ વિચારને ધ્યાનમાં રાખીને એક પ્રયાસ હાથ ધરવામાં આવ્યો છે જેમાં ગામડાઓના ઈતિહાસને સાચવતી ડિરેક્ટરી બનાવવામાં આવી છે. ભારતની દરિયાઈ મુસાફરીની પ્રાચીન ક્ષમતા સંબંધિત પુરાવાઓને બચાવવાનું અભિયાન પણ દેશમાં ચાલી રહ્યું છે. આ સંબંધમાં લોથલમાં એક વિશાળ મ્યુઝિયમ પણ બનાવવામાં આવી રહ્યું છે .

આ પછી વડાપ્રધાન મોદીએ સ્લોવાક ભાષાને લઈને પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા. તેમણે કહ્યું કે, મને સ્લોવાકિયામાં થઈ રહેલા આવા જ અન્ય પ્રયાસ વિશે જાણવા મળ્યું છે જે આપણી સંસ્કૃતિના સંરક્ષણ અને સંવર્ધન સાથે સંબંધિત છે. અહીં પહેલીવાર આપણા ઉપનિષદોનો સ્લોવાક ભાષામાં અનુવાદ થયો છે. આ પ્રયાસો ભારતીય સંસ્કૃતિના વૈશ્વિક પ્રભાવને પણ દર્શાવે છે. આપણા બધા માટે ગર્વની વાત છે કે દુનિયાભરમાં એવા કરોડો લોકો છે જેમના હૃદયમાં ભારત વસે છે.